Күндер бойынша реттелген элементтер: Дүйсенбі, 08 Маусым 2020
Дүйсенбі, 08 Маусым 2020 12:38

Борьба с браконьерством

Охрана природы - общее дело и мы все в ответе за настоящее и будущее природы. Ведь природа богата разнообразием, растительного и животного мира.

Таким образом инспекторская служба Алматинской территориальной инспекции лесного хозяйства и животного мира проводят плановые и не плановые рейды по территории Алматинской области. Одной из задач для природоохранных инспекторов разъяснительная работа среди населения по всей области. Это является одним из важных средств профилактики и успешной борьбы с нарушителями. Необходимо пропагандировать бережное отношение к природе родного края, рассказывать о редких и находящихся под угрозой исчезновения видах животных. Таким образом мы сможем передать следующему поколению природу в первозданном виде и все накопленные знания по ее охране. Вся наша работа направлена на то, чтобы донести до каждого жителя основную мысль – мы все в ответе за сохранение окружающей среды.

Браконьеры охотятся без лицензий, без охотничьих билетов с применением оружий охоты. Они охотятся на животных занесенных в Красную книгу, так же они в сроки запрещенные для отстрела животных.

 

Абильдаев К.,

главный специалист Алматинской

областной территориальной инспекции

лесного хозяйства и животного мира.

Published in Мақалалар
Дүйсенбі, 08 Маусым 2020 10:58

Есику – большое будущее

Согласно Плану нации Елбасы Нурсултана Назарбаева «100 шагов» в районе разработана и внедряется Программа развития на 2016-2020 годы. Немалое место в ней отведено г.Есику.

Районный центр – город  Есик имеет высокий географический и кадровый потенциал для развития малого и среднего предпринимательства, сферы торговли и услуг, туристического бизнеса. На начало года действовали   6339 субъектов малого и среднего бизнеса, открылись 26 предприятий в сфере услуг и торговли.  Проведен газопровод протяженностью 111 км, в текущем году будут газифицированы микрорайоны. До 2022 года газификация будет завершена в полном объеме. На строительство Есикского группового водопровода из республиканского бюджета выделено 4 млрд. 476 тыс. тенге.  По жилищной программе  построен 60-квартирный жилой дом по программе «Нұрлы Жер». Разрабатывается ПСД на строительство еще двух 60-и квартирных домов. Для проведения капитального ремонта и расширение средней школы им. Абылай хана подана бюджетная заявка. Планируется строительство дополнительного здания на 1000 мест  средней школы имени В. Терешковой. Предусмотрено выделение земельного участка для строительства еще одной средней школы. Для проведения капитального ремонта Дома культуры разрабатывается ПСД. Для разработки проектно-сметной документации на благоустройство нижнего стадиона подана бюджетная заявка. На основе государственно-частного партнерства будет произведено благоустройство верхнего стадиона. Ведутся работы по полной замене освещения улиц и пришкольных территорий,  планируется разработка ПСД остановок для общественного транспорта. В 2020 - 2022 годах практически на всех  улицах будет проложено асфальтовое покрытие. 

Каким видят дальнейшие перспективы нашего города его старожилы, предприниматели, мы попросили поделиться Руслана Абдыбековича  КАЛИЕВА –экс-депутата районного маслихата, директора ЧП «Еркен»  – автостанции г.Есика. Давний автор нашей газеты, Руслан Абдыбекович  неоднократно выступал по злободневным темам состояния санитарии, питьевого водоснабжения, общественого транспорта, инфраструктуры города. 

– Руслан Абдыбекович, что бы Вы отметили как положительную тенденцию в Есике?

– Есик меняется на глазах. То, что он обретает облик современного и комфортного города, я считаю заслугой, в первую очередь, руководства района. Налицо рост предприятий малого и среднего бизнеса, привлечение бюджетных и частных инвестиций в инфраструктуру: газоснабжение, ремонт дорог, строительство школ, детсадов, спортивно-культурных объектов, коммунального жилья. Большой плюс –   наличие международной трассы Алматы-Хоргос, благодаря чему возможно устойчивое развитие МСБ и сферы услуг, промышленных предприятий.   Есик  в будущем один из центров туризма  Жетысу, для этого имеются все предпосылки.

Однако динамичный рост экономики и социальной сферы требует решения насущных проблем, связанных с дисбалансом спроса и предложения на рынке труда, нехваткой жилья для молодых семей. К территории города Есик прилегают большие участки дачных массивов, что создает большую нагрузку на действующую социальную структуру города.

Сейчас предпринимательство «тормозит»   высокий уровень инвестиционного риска, связанный с неустойчивой экономической ситуацией из-за пандемии коронавируса. Как следствие идет снижение деловой активности, возможно повышение уровня безработицы. Необходимо активное применение госпрограмм занятости, таких как трудоустройство на постоянные или временные работы, направление на профессиональную подготовку и переподготовку, создание социальных рабочих мест.

– Вы руководитель одного из лучших предприятий области по оказанию транспортных услуг. Насколько пандемия повлияла на его экономическое положение? Какие меры Вы предпринимали  во время карантина, чтобы сохранить  рабочие места, материальную базу автостанции?

 – Свыше 10 лет мы реализуем программу благоустройства автостанции. Для автопредприятий  – партнеров  ЧП «Еркен»  построены мойка, СТО, разработан четкий график движения по маршрутам, имеются стоянки для маршрутных такси и автобусов. Территория полностью заасфальтирована, построены торговые павильоны, открыты  кафе, точки сервиса, мини-рынок. В период карантина наши работники и я лично совместно с полиицей вели охрану  всех объектов на автостанции, не допускали посторонних  на ее территорию. Постоянно собственными силами проводили дезинфекцию территории. Не скрою, как и все субъекты бизнеса, предприятие понесло убытки. Однако полностью сохранены рабочие места, никто из штата предприятия не был уволен.  Сегодня ситуация нормализуется, открываются маршруты, восстановлена торговля на мини-рынке, наши партнеры-перевозчики  и пассажиры получают все необходимые виды услуг.  Работа на автостанции ведется с соблюдением всех санитарных мер. Постоянно проводим разъяснения с персоналом, не допускаем скопления людей, занимаемся сан-обработкой. Пришлось отложить реализацию инвестпроекта по модернизации автостанции, реконструкции торговых павильонов. Думаю, в недалеком будущем  мы вернемся к нашим планам.

– Вы не раз выступали в газете по проблемам общественного транспорта и нелегальных перево-зок. Актуальны ли они в данное время?

 –  Нехватка недорогого общественного транспорта на районных и внутригородских маршрутах сопровождается ростом нелегальных перевозчиков-такси. По моим подсчетам, в Есике «работают» около пятисот таких нелегалов, не платящих налоги, создающих недобросовестную конкуренцию для честных, законопослушных перевозчиков. Кто из нелегалов-таксистов соблюдает правила перевозки пассажиров,  проходит медосвидетельствование  и техосмотр? А в результате – рост аварийности, антисанитария на стихийных стоянках, превращение русла реки Есик в туалет. Такси, что работают на автостанции,  имеют специальные эмблемы, патенты, соблюдают все  обязательства перед бюджетом. Как  ветеран транспортной отрасли, я убежден, что самовольные перевозчики, стихийные стоянки должны исчезнуть навсегда, если мы хотим жить в цивилизованных условиях.

 – Вы один из предпринимателей, поддерживающих футбол, проводите  общественные мероприятия. 

–  К сожалению, пандемия пока не позволяет заниматься поддержкой массового спорта. Но стараемся сохранять традиции. На День Победы с членами общества ветеранов Афганистана выезжали в с.Ташкенсаз, соблюдая социальную дистанцию, поздравили нашего ветерана-фронтовика Музапара ага Шарипова, вручили ему подарки.  Пандемия стала серьезным экзаменом на проверку деловых качеств, работоспособности, инициативности. Уверен, что руководство района, депутатский корпус,  предприниматели, жители района сделают все возможное для  того, чтобы наша экономика, социальная сфера вошли в стабильное русло.

 

 И.ТУРАНИН

Published in Мақалалар
Дүйсенбі, 08 Маусым 2020 10:40

Мақсат – ұрпаққа сапалы білім беру

Білім – үздіксіз ізденген, кедергісіз алға ұмтылған жанға ғана иіледі. Оған елімізде орын алған төтенше жағдай дәлел. Қанша тосқауыл болса да, ілімге ұмтылған ұстаздар үшін «Өрлеу» құшағын айқара ашты. ҚР білім және ғылым министрлігі біліктілікті арттырудың ұлттық орталығы «Өрлеу» АҚ Алматы облысы бойынша филиалы «Шағын жинақталған мектептерде біріктірілген сынып-комплектілерінде пәндерді оқыту әдістемесі» тақырыбында мектеп мұғалімдеріне арналған біліктілік арттыру курсын онлайн ұйымдастырып, кәсіби дамуымызға септігін тигізді.

Курс жетекшісі Білім беру процесін психологиялық-педагогикалық қолдау кафедрасының аға оқытушысы, PhD доктор Меруерт Бисенбаева өз дәрісін  білім беру мазмұнын жаңарту, білім берудің қазіргі заманғы үрдістерін және Қазақстандық білім берудің үздік практикасын кіріктіруге бағытталған жүйеден бастады. Жетекші өз жұмысын, педагогтардың кәсібилігін дамытуға қажеттілігін қалыптастыру, педагогикалық қызметті оның ізгіліктік бағытталуының жоғары өнімділігін қамтамасыз ететін шеберлік деңгейін жетілдіруге бағыттады.

«Білімді болу деген сөздің мағынасы – белгісіз нәрсені ашуға қабілетті болу», – деген Әл-Фарабидің сөзіне жүгінетін болсақ, ел ертеңі білімді ұрпақпен ғана өлшенбек.

Мемлекетіміздің білім беру үдерісіне енген жаңартылған білім беру бағдарламасы — заман талабына сай келешек ұрпақтың сұранысын қанағаттандыратын тың бағдарлама. Курс барысында аталған білім беру бағдарламасы туралы түсінгенім мен ұғынғаным мол.

Курс тыңдаушылары орта білім беру жүйесіндегі нормативтік құқықтық актілерімен бекітілген мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары мен ұстанымдары, орта білім білім беру жүйесі педагогтердің қызметін реттейтін нормативтік-құқықтық актілермен танысудан басталды.

Осындай қиын сәтте бізге оңтайлы жағдай жасап, облысымыздың түрлі шалғай ауылдарының мұғалімдерінің басын қосып, қашықтан курс ұйымдастырып отырған институт ұжымына және курс жетекшісі PhD доктор Бисенбаева Меруерт Кенжеғұлқызына алғыс айтамыз! Еңбектеріңіз жемісті, шығармашылықтарыңыз жоғары болып, өрлей беріңіздер дейміз!

Гулноз ШАНАЗАРОВА,

Райымбек  атындағы орта мектеп директорының оқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

Published in Мақалалар

Полиция – қоғам сенімінің айнасы. Елімізді күндіз-түні кірпік қақпай күзетіп, тәртіпсіздіктің алдын алып, қауіпсіздік қорғаны болып жүрген полиция қызметкерлері бүгінде кез-келген жағдайда бізге пана болады. Алысқа бармай-ақ, кешегі елімізде жарияланған төтенше жағдай кезінде де, қауіпсіздік сапында болған тәртіп сақшылары індетке қарсы күресте алдыңғы шепте болды. Бұл олардың кәсібилігі мен Отанға деген құрметін айғақтайды. Алып ауданымызда да полиция қызметкерлерінің еткен еңбегі ұшан-теңіз. Соны оқырманға жеткізу мақсатында аудандық полиция басқармасының басшысы, полиция полковнигі Сейлханов Талғат Айтбекұлымен тілдескен болатынбыз.

– Талғат Айтбекұлы, әңгімені елді әлекке салған коронавируспен күресу мақсатында жариялаған төтенше жағдайдан бастасақ. Карантин полиция қызметкерлерінің кәсіби шеберлігін көрсете алды ма?

– Ішкі істер саласында қызмет етуге ниеттенген адам барлық нәрсеге дайын болуы керек. Әрдайым қоғамның тыныштығы мен қауіпсіздігі біздің мойнымызда. Осы сенімді полиция қызметкерлері абыроймен атқарып шықты. Аудан аумағындағы екі ірі елді мекен Есік қаласы мен Шелек ауылында 10 блок-бекет орнатылды. Ондағы тәртіпті күзетуге 30 тәртіп сақшысы тартылды. Бір ғана Есік қаласының өзіндегі блок-бекеттерден тәулігіне 1500-2500 адамды тексеріп өткізіп, тіркеп отырды. Сонымен қатар, коронавирус дерті анықталған науқастармен байланыста болған азаматтарды анықтау да бізге жүктелді. Карантин режимін қадағалау, қоғамдық орындардағы тәртіпті сақтау, қауіпсіздік мәселесі де күн тәртібінен түскен жоқ. Осындай қиын кезеңнен ауданымыз медицина қызметкерлері мен тәртіп сақшыларының арқасында аман-есен өтті.

– Карантин тәртібін бұзғандар болды ма?

– Блок бекеттерде тәртіп бұзып, заңға бағынбаған азаматтар тіркелген жоқ. Десек те, санитарлық-эпидемиялық қадағалау қызметкерлерімен бірлесе жүргізілген рейд барысында карантин режимін сақтамаған, тазалық-санитарлық жұмыстарын қадағаламаған 5 кәсіпкердің ісі сотқа жіберілді. Оның үшеуі Есік қаласында, Түрген мен Көктөбе ауылдарында анықталды. Сонымен қатар, белгіленбеген уақытта себепсіз көшеге шыққан, қоғамдық орындарда топталып жиналып, жеңіл көлікке 3 жолаушыдан артық отырғызған 175 тұлға анықталып, әкімшілік құқық бұзушылық бойынша хаттама толтырылды.

Бір қуанарлығы, карантин кезінде адамдар үйінде болғандықтан пәтер ұрлығы, үй тонау қылмысы айтарлықтай азайды. Жалпы алғанда, төтенше жағдай кезінде аудандағы қылмыс көрсеткіші 50 пайызға төмендеді.

– Ауданымыз аграрлы болған соң, мал ұрлығы жиі орын алады. Бұл қылмыспен күрес қалай жүзеге асуда?

– Оныңыз рас, бізде мал ұрлау фактісі жиі болады. Жыл басынан бері 42 мал ұрлығы тіркеліп, қылмыстың 47 пайызы ашылды. Жүргізілген іс-шаралар нәтижесінде мал ұрлығымен айналысатын 2 қылмыстық топ құрықталды. Сондай-ақ, 11 мал ұрлығының ізі суымай ашылып, күдіктілер қолға түсті. Зардап шеккен азаматтарға 7 млн 625 мың теңге көлемінде ақша қайтарылды. Төрт түлігінен көз жазып қалған азаматтардың 56 бас малы өздеріне берілді. Қазіргі уақытта аталған бағытта 24 қылмыстық іс тергеушілердің қарауында жатыр.

Негізінен, мал ұрлығы иелерінің жауапсыздығынан орын алып жатады. Тәртіп сақшылары оларға түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, қараусыз қалдыруға болмайтындығын айтып, ескертуде. Мамыр айында жүргізілген рейд жұмыстарының нәтижесінде, 200-ге жуық транспорт тексеріліп, арнайы құжатсыз тасымалданған 150 факт тіркелді. Оларды әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін құжаттар мал дәрігерлеріне жіберілді.

Осы қылмыстарды болдырмау мақсатында қазіргі уақытта аудандық прокуратурамен бірлесе пилоттық жоба әзірленуде. Яғни, әр елді мекеннің пошталық индексін сол ауылдың төрт түлігіне таңба қылып басады. Ол учаскелік полиция инспекторының тіркеу кітапшасына енгізіліп, бақылауында болады. Кейіннен, мал жоғалса да, ұрланса да оның қай ауылдікі екендігі анықталып, иесі тез табылатын болады. Айта кетерлігі, иесі салған таңба қала береді.

– Учаскелік полиция инспекторының бұдан басқа да жұмыстары жеткілікті емес пе?

– Әрине, ауылда болып жатқан қылмыстар мен құқық бұзушылықтар тікелей  учаскелік инспекторлардың бақылауында. Олар сол елді мекеннің тыныс-тіршілігін толықтай біліп, тұрғындармен жақын араласуды міндеттейміз. Жыл басынан бері тұрғындар тарапынан учаскелік полиция инспекторларына 440 арыз-шағым түсті. Оның ішінде тіркелген 195 қылмыс ашылып, тосқауыл қойылды.

Жасалатын қылмыстардың басым көпшілігі алкогольдік ішімдіктің кесірінен болатындығы жасырын емес. Осының алдын алу мақсатында әрбір ауылда, шағын аудан мен саяжайларда түсіндіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Бүгінде учаскелік инспектордың профилактикалық қадағалауында спирттік ішімдікке бейім 338 адам тұр. Оған қоса, 278 баланы тәрбиелеп отырған 121 әлеуметтік жағдайы нашар отбасы бар. 5 айдың ішінде 10 маскүнем мәжбүрлі түрде емделуге жіберілді.

– Қазіргі таңдағы өзекті болып отырған ұрлық пен тонау мәселесіне тоқталып өтсеңіз.

– Өзгенің мүлкіне қолсұғушылықпен күрес ешқашан күн тәртібінен түскен емес. Бүгінде аталған бағытта 219 қылмыстық іс ашылып, 60-тан астам адам жауапкершілікке тартылды. Ауданымыздағы әрбір төртінші ұрлық пәтер тонау болып табылады. Осы жылы пәтер мен тұрғын үйді тонау 50 пайызға дейін төмендесе де, онымен күрес қарқынды жүргізілуде. Қаскүнемдер көбіне жеке үйлерді тонайды. Аудан аумағында 321  тонау фактісі тіркелсе, оның 96-сы пәтерлерде болған.

Статистикалық мәліметтерге жүгінсек, қылмыскерлер пәтер немесе үйге көп жағдайда терезе, балкон арқылы және есік бұзу мен құлыпты бұзу арқылы кіреді. Дабыл, бейнебақылау жүйесі оларға тосқауыл болады. Сондықтан, соңғы кездері Есік қаласындағы көпқабатты үйлердің подъездері мен көшелерге бейнебақылау орнатылуда. Аудандық полиция басқармасының бастамасымен әкімдіктің қолдауымен адам көп шоғырланатын аумақтарға 13 кешенді бейнекамералар орнатылады. 

Жалпы биылғы жылы қылмыстарды болдырмау мақсатында заңға өзгертулер енгізіліп, жазалау қатаңдай түсті.

– Өзгертулер жайлы толығырақ айтып берсеңіз.

– Ағымдағы жылдың 11 қаңтарынан бастап ҚР Қылмыстық кодексіне толықтырулар мен түзетулер енгізілді.

Заңда ұрлыққа байланысты жауакершілік күшейтілді. Заңнамадағы өзгертулерге байланысты ұрлықтың орташа деңгейлік санаты «ауыр қылмыс» санатына ауыстырылды. Осылайша, айыпталушының қарсы тараптармен  келісімге келуі де, оны қылмыстық жауапкершіліктен босату мүмкіндігі алынып тасталды. Сонымен қатар, қылмыс бірнеше рет қайталанса мүлкін тәркілеп, 2 жылдан 7 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы енгізілді, айыппұл салынбайды.

Мал ұрлығы да елімізде өзекті болып отыр, және онымен күрес күн тәртібінен түскен емес. Ендігі мал ұрлап, қолға түскен азаматтың мүлкі тәркіленіп, 5 жылдан 10 жылға дейін темір торға қамалады.

– Бізде жол апаты көп тіркеледі. Оның алдын алу шаралары жүргізіліп жатыр ма?

– Мамыр айында ауданда 65 жол көлік оқиғасы орын алып, салдарынан 89 адам зардап шекті. Өкінішке қарай, 12 адам қайтыс болды. Апаттардың басым көпшілігі жүргізушілердің жол ережесін сақтамауы мен жауапсыздығынан болады. Жоғарыда аталған апаттың 30 пайызы жылдамдықты арттыру, әрбір оныншы оқиға қарсы бағытқа шығу салдарынан болады.

Жаяу жүргіншілердің қаты-суымен болатын жол апатымен күрес те күн тәртібінен түскен емес. 5 айдың ішінде осындай 15 оқиға тіркелді. Оның үштен бірінде жаяу жүргіншілер кінәлі.

Қайғылы оқиғаларды болдырмау мақсатында тәртіп сақшылары тарапынан кешенді шаралар жүргізілуде. Жыл басынан 2338 жол ережесін бұзу фактісі тіркелді, оның 14-і мас күйінде көлік тізгіндеген. Ереже бұзушылар 28 млн теңгеден астам айыппұл арқалады, 14 жүргізуші сот арқылы көлік жүргізу құқығынан айырылды. Патрульдік полицияның жұмысын жеңілдету мақсатында өткен жылы 23 планшет алынды, оның көмегімен 1000 электронды хаттама толтырылды.

Жоғарыда атаған 13 кешенді бейнебақылау камералары жол ережесін бұзған көліктерді де тіркеп отырады. Алматыдағыдай автоматты түрде жүргізушіге айыппұл жібермесе де, барлық ережебұзушыларды тіркеп, полиция басқармасына жібереді. Қазіргі таңда 3 кешен орнатылауда.

Күні кеше ғана бірнеше адамның өмірін қиған саяжайдың төменгі жағындағы жол апаты орын алған жерде көлік оқиғасы жиі болады. Сол аумақта жүргізушілер жылдамдықты арттырып, қарсы бағытқа шығып кетеді. Қазіргі уақытта біз аудандық көлік және автомобиль жолдары бөліміне сұраныс жібердік, жақын арада Үлкен алматы арнасынан Есік қаласына дейін бүтін жолақ (сплошная линия) сызылады. Яғни, саяжай ішінде рұқсат етілген жылдамдық 40 км\сағ болса, одан төмен 60 км\сағ. Сонымен қатар, тек осы жолдың бойында 1 патрульдік көлік күндіз-түні бақылау жүргізеді. Көлік апатының жиілеуіне байланысты аудан орталығында күнделікті жүретін 3 патрульдік көліктің санын екі есеге арттырдық.

– Сұхбатыңызға рахмет.

 

Тілдескен

Сардарбек НҰРАДИН

Published in Мақалалар

Если игнорирование карантинного режима продолжится, Главный Государственный санитарный врач Алматинской области, будет вынужден их усилить, сообщает «JETISÝ MEDIA».

Прогностические показатели по распространению COVID-19 в области не утишающие. Прирост заболеваемости за последнюю неделю составил 4,5%. Напомним, что до послабления карантинных мер этот показатель не превышал 2,5%. Это непосредственно связано с пренебрежительным отношением людей к рекомендациям специалистов и несоблюдением мер предосторожности. По словам Главного санврача области Кайрата Баймухамбетова, с послаблением карантинного режима увеличилось социальное контактирование.

«В связи с послаблениями карантина в области, специалисты санэпид службы совместно с акиматами усилили работу по контролю соблюдения карантина. По области проверено 3690 объектов, при которых выявлены 720 нарушений карантинного режима»,– подчеркнул Главный Государственный санитарный врач Алматинской области.

Учитывая данную обстановку, сотрудники санэпид службы совместно с прокуратурой области, создали мониторинговую группу. Они нацелены на усиления контроля режимов карантина. С сегодняшнего дня, мобильные группы имеют право привлекать к административной ответственности всех нарушителей карантинного режима. Соответствующие приказы с центрального Аппарата получены.

«Если игнорирование режима карантина продолжится, я как Главный Государственный санитарный врач области, буду вынужден усилить карантинный режим! То есть, вновь организуем работу постов между районами и городами, приостановим деятельность ряда объектов, ограничим движение общественного транспорта, закроем бассейны и фонтаны. Также, в связи с угрозой завоза вируса, планируется приостановление открытия баз отдыха на побережьях Капчагайского водохранилища»,– разъяснил Кайрат Баймухамбетов, и призвал население здоровому и безопасному поведению.

Published in Санаты жоқ

ҚР Бас мемлекеттік санитарлық дәрігер Айжан Есмағамбетованың 6 маусымдағы қаулысына сәйкес, экспрес-тестілеу иммундық-ферменттік талдау (ИФТ) принциптеріне негізделген иммундық-хроматография әдісімен жүргізіледі. COVID-19-ға жедел тестілеу SARS-CoV-2 коронавирусына IgG/IgM сыныпты антиденелерді анықтай отырып, иммундық-ферменттік талдау (ИФТ) принциптеріне негізделген иммундық-хроматография әдісімен орындалады.

COVID-19-ға экспрес-тестілеуге жататын адамдар (анамнезінде осы жылдың ақпан айынан бастап суық тию ауруымен ауырып сауыққан адамдар):

- теміржол көлігіндегі тасымалдау қызметімен байланысты адамдар, жүктерді автомобильмен халықаралық тасымалдауды жүзеге асыратын жүргізушілер, сондай-ақ транзиттік жүргізушілер;

- COVID 19 таралуының алдын алу бойынша іс-шараларға тартылған орталық және жергілікті мемлекеттік органдардың қызметкерлері (Ішкі істер министрлігі, Қорғаныс министрлігі, Ұлттық гвардия, Ұлттық қауіпсіздік комитеті, Кеден қызметі, әкімдіктердің қызметкерлері және басқалар);

- карантиндік өңірлердің тыныс-тіршілігін қамтамасыз ететін кәсіпорындардың (коммуналдық қызметтің, тамақ өнімдерін, дәрі-дәрмектерді сататын сауда объектілерінің, жеткізуді жүзеге асыратын қоғамдық тамақтану объектілерінің, көлік, ПМК, дезинфекция қызметтерін көрсететін объектілердің қызметкерлері және т.б.) қызметкерлері;

- медициналық ұйым басшысының тізімі бойынша ауыр созылмалы ауруына байланысты жедел амбулаториялық консультацияға мұқтаж пациенттер, сондай-ақ шұғыл көрсетілімдер бойынша емдеуге жатқызылған пациенттер;

Эпидемиологиялық көрсетілімдер бойынша тиісті аумақтың бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің қаулысына сәйкес, экспрес-тестілеуден үшін пациенттер сәйкестендіру деректерін, тіркеу жүйесінде денсаулық жағдайына шағымдарды көрсетіле отырып, ЭДСРО АЖ-да тіркеу рәсімінен өтеді немесе медицина қызметкері өз бетінше ЭДСРО АЖ-ға енгізеді.

ЭДСРО АЖ-дан деректерді талдауды және өңдеуді ҚДСҰО жүргізеді және осы Алгоритмнің 3 және 4-тармақтарын ескере отырып, кейіннен материалды алу пункттері бойынша бөліп, тестілеу өткізілетін орны, күні туралы ақпараттандыра отырып, жедел тестілеуге жататын адамдардың тізімін жасайды.

Published in Санаты жоқ

Шетелден келушілерге арналған карантиндік шараларды жеңілдетіледі. 
ҚР Бас мемлекеттік санитарлық дәрігер Айжан Есмағамбетованың жаңа (06.06.2020) қаулысы шықты. Онда Қорғаныс және Ішкі істер министрлігінің, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің (оның ішінде ҰҚК Шекара қызметі) және Мемлекеттік күзет қызметінің жеке құрамы (оның ішінде азаматтық персонал) арасында COVID 19 таралу тәуекелін азайту жөніндегі алгоритмдер біршама нақтыланып отыр.

Мұндағы мақсат - жеке құрам арасында қозғалысты қысқарту және COVID 19 таралу қаупін азайту бойынша өзара іс-қимыл жасау жолымен СОVID-19 жұқтыру қаупін төмендету. Жеке құрамға және азаматтық персоналға мына міндеттер жүктеледі:

1) жеке құрамның қарулы күш құрылымдарының объектілері (корпустары, қабаттары, оқу бөлмелері, кабинеттер және басқа да үй-жайлар) арасында жүріп-тұруын болдырмау;

2) қауіпсіз әлеуметтік қашықтықтың күшейтілген шараларын сақтау;

3) қол алысуды болдырмау;

4) мерзімді қызмет әскери қызметшілеріне, курсанттар мен кадеттерге демалыс беруді болдырмау;

5) жеке гигиена және қоғамдық гигиена шараларын сақтау.  

4. Қорғанысмині, ІІМ, ҰҚК және МКҚ құрылымдық бөлімшелерінің халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қызметті жүзеге асыратын медицина қызметкерінің міндеті:

4.1. Жеке құрам арасында және ведомстволардың медициналық ұйымдарында COVID-19 анықталған кезде эпидемияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыру және жүргізу;

1) медициналық ұйымдардың «сүзгісінде» ЖРВИ және COVID-19 (катаральды көріністер, температура, жөтел) белгілері бар барлық адамдарды қабылдауды ұйымдастыру;

2) жабық үй-жайларда COVID-19-ға күдікті және ықтимал науқас анықталған кезде сұрау, тексеру кезінде медицина қызметкерлерінің барынша аз қатысуын қамтамасыз ету;

3) COVID-19-ға күдікті немесе ықтимал жағдайда пациентке бір рет қолданылатын медициналық маска ұсыну; ЖҚҚ, жеке профилактика құралдары бар жинақты сұратады; пациенттерді медициналық маскада, бас киімде, қолғаптарда және бір рет қолданылатын халатта қабылдау;

4) медициналық ұйымдардың басшыларын, госпитальдық эпидемиологты (штаттық эпидемиолог болмаған жағдайда – аумақтық ДСБ-ның) «Хабарлау схемасына» сәйкес - үй-жайдан шықпай хабардар ету;

5) COVID-19-ға күдікті науқасты оқшаулағаннан кейін үй-жайда қорытынды дезинфекция жүргізу;

6) жақын және ықтимал байланыста болған адамдарды саралап, байланыста болған адамдар тізімін құру;

7) оқшаулау жағдайлары болған кезде жақын байланыста болғандарды үйде оқшаулауды қамтамасыз етеді. Жағдай болмағанда карантиндік стационарда (үйдегі жақын байланыстар үшін), жеке құрам арасындағы жақын байланыстар үшін – жергілікті атқарушы органдар айқындаған үй-жайларда (әскери-медициналық бөлімшелерде);

8) медициналық ұйымдардың үй-жайларында санитариялық-дезинфекциялық режимнің жүргізілуін және сақталуын (желдету, ауысымда кемінде үш рет ылғалды жинау, дезинфекциялау) бақылау.

4.2. Үйде жеке құрам арасында COVID-19 анықталған кезде эпидемияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыру және жүргізу

1) жеке құрамның үйдегі күдікті немесе ықтимал жағдайының тіркелгені туралы «Хабарлау схемасына» сәйкес хабарлау;

2) осы қаулыға 33-қосымшаға сәйкес жақын байланыста болған адамдарды зертханалық тексеруді қамтамасыз ете отырып, стационарлық және үй жағдайында карантинді ұйымдастыру үшін жақын және ықтимал байланыста болған адамдарды анықтау.


Published in Санаты жоқ
Дүйсенбі, 08 Маусым 2020 09:53

Сұмырай дегеніміз кім?

Әлденеге ашуланғанымызда арагідік ауызымыздан шығып кететін бір мәтел бар. «Сұмырай келсе су құриды» деп қысқа қайырып жатамыз. Осындағы «сұмырайдың» мағынасын әркім әр саққа жүгіртіп жүр. Бірі «сұмырай» емес, дұрысы «суыр айы» болуы керек деп ұйқасқа ерік берсе, енді бірі су кристалының өзгерген құрамынан ғылыми дәлел іздейді. Сонымен ұнатпаған кісімізге сұмырай деп кесіп айтқандағы сұмырайымыз кім болды екен?

Ертеде халық аузынан жеткен бір сөзде халыққа су бермеген Сұмырай атты жауыз хан болған екен-мыс. Тойымсыз хан жер бетіндегі суды түгел жинап алып, халыққа бір тамшы татырмастан, шөл азабын тартқызған көрінеді. Сол кезде көркіне көз тойғысыз, он саусағынан өнер тамған шебер қыз әуселесін көрейін деп атышулы ханның ордасына тартып отырады. Сұмырай ханға тарту-таралғы жасап, өзі тіккен зерлі шапанын жауып тұрып, қарап қалмай мінін бетіне басады. Сын көтере алмаған хан сол жерде морт сынып, қыздың оң қолын кесіп алады. Осы кезде Жаратқан Тәңірі өнерпаз қыздың бес саусағын бес жапырақты райхан гүліне айналдырып жібереді. Ханның опасыздығына ашуланған халық оны тағынан тайдырып, өзін өлтіреді. Ал ісмер қыздарын ұмытпас үшін райхан гүлін сырмаққа, тұскиізге салуды дәстүрге айналдырады. Оюдың шетіне өңін, түсін аша түсу үшін су өрнегін салу арқылы Сұмы­райдан азат еткен сұлу қызға деген құрметтен туындапты деген ел артындағы аңыз бүгінге жетіпті.

Осылайша халықтың тарихи таным-түсінігінде құрғақшылық әкелетін жағымсыз мифтік бейне ретінде ұшырасса, кейбір аңыздарда табиғатта сирек кездесетін, адам көзіне шалына бермейтін қорқынышты құс түрінде айтылады. Жеті жұттың біріне баланып, осынау ұсқынсыз құсты әлдеқалай біреу көріп қалса, сол өңірге қуаңшылық әкеледі деп санаған. Бағзыдан жеткен дүниетаным көрінісі бізді осыған сендіреді. Ал сөз жауһары, халық қадір тұтқан жыраулар толғауының тағылымы­на зер салсақ, сұмырай сөзі қазір­гі түсінігіміздегі «алдамшы, өтірікші, қу, залым» сияқты адам баласының жағымсыз қасиеттерін атайтын мағынадан едәуір ал­шақ екенін көреміз. Мысалы, «Едіге» жырында Сыпыра жырау «Сыпыра сынды сұм жырау» деп келсе, Шоқан жинаған материалда Орақ батыр «Жалғыз да туған сұм басым, Барымнан жоғым көп игі», дейді. Баян сұлу әрдайым өзін «Баян сұм» деп, ал Қозыға: «Атадан жастай қалған сен сұмырай», деп отырады. Осылардың барлығында да сұм сөзінің мағынасы «бақытсыз, талайсыз, сормаңдай» дегенге саяды. Ақиық ақын Сәкен Сейфуллиннің келтірген материалдарында жалғыз қызы өлген шешенің жоқтауында да осы мағына айтылады. Онда шешесі былай дейді:

Келгенде елу беске сұмырай Бетен

Айырылып жалғызынан аңы­рап қалды (Сейфуллин,VI, 149). Мұнда да шеше өзін сұм, сұмы­рай деп атағанда, жалғыз қы­зынан айырылып, сормаңдай болып отырғанын аңғартса керек. Шынында да, шум деген сөз пар­сы тілінде «бақытсыз, сорлы, сор­маңдай» дегенді білдіреді. Уақыт өте келе қазақ тілінде дыбысталуы сәл өзгеріп (шум дегеннен сұм болып), сол өз мағынасына және бір реңк үстеп, өзгерген деп топ­шылауға болады. Демек, сұм, сұ­мырай сөздерінің күні кешеге дейін алып келген мағынасы бұл күнде пассивтеніп, сирек жұм­салатын болғандықтан әу бас­тағы мағынасынан түрленіп, сөздің адамның (жастың) ата-анасынан жетім қалып не бірге туған аға-інісінен, баласынан айы­рылып немесе жал-құйрықсыз (аға-інісіз) жалғыз өсіп «сормаңдай, бақытсыз» болған жағдайында айтылғанына көзіміз жетеді. Бүгінгі қауым үшін сөз мәдениеті зәру, көкейкесті мәселеге айналып отырғаны белгілі нәрсе. Осы орайда, жергілікті сөздерді, дөрекі сөздерді орайымен жұмсау, қолдана қалған күнде қай тұстарда орынды-орынсыз шығатынын білу әсіресе қалам тартатындардың, радио мен телевизия саласында жүрген әріптестеріміздің назарын аударуға тиіс. Тіл қарым-қатынастың, мәдениеттің аса маңызды құралы болғандықтан, «әдеби тілдің ауызша және жазбаша түрін қатар дамытып, оның қоғам өміріндегі қызметінің өрістей түсуіне мүмкіндік жасау, түрлі ауытқулардан арылтып отыру, небір күрделі ойдың әр қилы нәзік айырымдарын тіл арқылы дәл, анық жеткізе білуге көпшілікті тәрбиелей түсу» арқылы жандана түспек. Сон­дықтан алдағы күндері алуан тілдік-структуралық, бейнелі-көр­кемдік заңдылықтарын таныттыра түсу мақсатында сөз мәдениетінің насихатын қалың жұртшылық назарына жиі ұсынып отырамыз деген ойдамыз.

Ая ӨМІРТАЙ

Дереккөз: egemen.kz

Published in Санаты жоқ
Copyright © 2014 Меншік иесі: ТОО "Еңбекшіқазақ" Есік қаласы, Алматы обласы № 4270-Г

 Выходные данные

Жарнама

для детей, достигших 12 лет