Дүйсенбі, 23 Қараша 2020 14:35

Үй сатылады

Дүйсенбі, 23 Қараша 2020 10:57

Әкем салған сара жол

Әкем салған сара жол

Алпыстан жасым асса да,

Әкешім естен кетпейді.

Бақилық болып кетсе де,

Ұстазымның қадірі өшпейді.

 Таутүрген ауылының, Алатау  тауының  етегінде тігілген қазақ үйден  жаңа туған нәрестенің дауысы естіледі...

Тәубә, тәубә қылдым! Жалғызымның оты жанып, ұрпағым жалғасты деген осы! Сақалын жуған жас тамшыларынан Жапар атаның қуаныш сезімдері сезіледі. Күбірлеген сөздері тау жаңғырығының соңына ұласты. Етегіне ораған немересінің құлағына есімің «Сәрсен, Сәрсен, Сәрсен!» деп үш рет айқайлады. Бұл 1922 жылдың көктемі еді...

Қуаныш көпке созылмады. Аяқасты келген аурудан әкесі Әбдіхалық дүние салып, «Ағасы өлсе, інісі мұра» демекші, қайныларына қоспақшы болған анасы Әлтай, құндақтаулы Сәрсенді мұздап қалмасын дегендей, қорадағы қойлардың арасына тастап төркініне қашып кетеді.

Ертемен келінін жоғалтып, немересін қойлардың арасында жылап жатқан жерінен тауып алған Жапар ата баласынан қалған жалғыз тұяғын бауырына салады. Өсіп қалған немересін мен өлсем күні не болады деп ойлады ма: «Сәрсен оқы, білім ал, ауданға бар, бара ғой» деп жалғыз аяқ жолға салып жібереді.

Еңірегенде етегі толып, күңіренгенде қара жер қайысып, 9-10 жасар бала Сәрсен ауылдан жеті шақырым Түрген ауылына келіп жетеді. 1932-33 жылғы ашаршылыққа тап келген баланы қайырымды кісілер балалар үйіне өткізеді.

Орыс тілін түсінбесе де Иван атты дос тауып, өмір мен білімге құштар Сәрсен орысша жылдам үйреніп, сабаққа алғыр болып өседі. Балалар үйінен қашып келіп, (Жапар атасы түсінен шықпай қояды) атасының құшағында жатқан Сәрсенді көршілері оятады. Құшағында қайтыс болған атасын бақилық сапарға аттандырған ол, балалар үйіне түпкілікті орнығады.

Ұлы Отан соғысы басталғанда, Есік қаласындағы мұғалімдер дайындайтын училищеге түскен 19 жасар бозбала шағы еді. Жетімдіктің тауқыметін тартқан Сәрсен өзі сұранып елін қорғауға аттанады. Үш рет жараланған майдангер 1945 жылғы 9 мамырда Мәскеу қызыл алаңында өткен «Жеңіс» шеруінде мотоциклмен жүріп өтеді. Кеудесіне көптеген медаль, ордендерді таққан жігіт аман-есен еліне оралады.

Училищедегі оқуын аяқтап, кіндік қаны тамған Таутүрген ауылындағы ең алғашқы мектептің іргетасын қалап, ашылуына ұйытқы болады. Абай атындағы қазақ ұлттық университетінің тіл, әдебиет факультетін аяқтап, ауыл мектебінде қарапайым мұғалімдіктен бастап, 25 жыл мектептің басшылық қызметін атқарады.

40 жыл  мектепте ұстаздық еткен әкем Ұлы Отан соғысының ардагері, «ҚР халық ағарту ісінің озаты» төсбелгісімен марапатталып, «Еңбекшіқазақ ауданының құрметті азаматы» атағына ие болған жан. 27 жасынан бастап Түрген селолық округінде депутат боп сайланып, ауыл балаларының әсіресе,  қойшылардың балаларын интернатқа орналастыру үшін қосқан үлесі мол.

Адамның үш ісі оның абыройын асырады: бірінші – қуаң далада қазылған құдық, екінші – өзенге салынған көпір және үшіншісі жол бойына егілген ағаш.

Сол секілді әкем тау бөктеріне «Алматының апортын» егуге әрі ауыл тұрғындарының ауыз су мәселесін шешуге атсалысып, ұстаздықты қатар алып  жүрді.

Әкемнің жолын қуған маған: – Қызым, ең бірінші алдыңдағы балаларды жақсы көр, біліміңді жасартып, үнемі ізденіс үстінде бол! Өнерді бар қалпыңмен сүй, өнерді сүйген жан кешірімді болады, – деп өмірден түйгенін айтып отыратын.

Әкемнің халқына, дастарқанға берген батасы, салған суреттері мен суырып-салма ақындығы көпшіліктің көңілінен шығатын. Соның бірі «Таутүрген менің ауылым» тақырыбындағы төмендегі өлең жолдары:

Жерің жайлы, Таутүрген, таза ауаң,

Қоныс еткен ертеден ата-бабам.

Тамашалап өзіңе қызығады,

Басқа жақтан біздерге келген адам.

 

Тауларың бар тізілген – екі қаптал,

Кіре-беріс ауылға  ашық қақпа.

Сарқырап таудан ағып Түрген жатыр,

Ақбасты Алатауым түстік жақта.

 

Тартылған Асы жаққа сан тарам жол,

Өтеді ойлы-қырлы белдерден ол.

Тамаша жайлау жақты көрем десең,

Ағайын, жолға шық та, жолаушы бол.

 

Шомылған мөлдір суға балаларым,

Гүлге қонып, бал жиған араларым.

Беткейі Алатаудың байлық толы.

Бөленген бау-бақшаға далаларым.

 

Ауылым келін алып, қыз ұзатқан,

Той жасап, ат шаптырып, көкпар тартқан,

Халқымның қалыптасқан дәстүрімен,

Ақынға той бастаған шапан жапқан.

 

Туған жерім – Таутүрген, өскен елім!

Бар байлығын табиғат берген тегін.

Шөбі шүйгін, суы бал, жемісі мол,

Дәмі кетпес аузыңнан теріп жегін!

 

Таутүрген – менің ауылым,

Ағайын, туған, бауырым!

 

«Ұстазы жақсының, ұстамы жақсы», – демекші, білім нәрімен сусындатып, дәріс алған оқушылары жан-жақта әртүрлі мамандық иелері болып, бір-бір ауыл-аймақтың ақыл айтар ақсақалдары атанып, немере-шөбере сүйген жандар.Халқым деп өмір сүрген абыз ақсақал Сәрсен Әбдіхалықовты ел-жұрты жоғары бағалап, құрмет тұтады.

«Алтын кездік, қап түбінде жатпас» – деп халық даналығында айтқандай, ашаршылықты, алапат соғысты басынан кешірген, Тәуелсіздік тұғырының мықты болуына тілекші болған әкемді «Ұлы даланың ұстазы» деп зор мақтанышпен айта аламын.

Гүлнар Сәрсенқызы АНАРҚҰЛОВА,

Таутүрген орталау

мектебінің тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

Дүйсенбі, 23 Қараша 2020 10:56

Парасат падишасы

Менің Денсаулық сақтау министрлігіне ауысқаныма 2 жылдан асқан кез еді. Алматыда ешкімді танымаймын, жұмыс-үй, бір сарын өмір. 1990 жыл тамыздың аяғы демалыста институтта бірге оқыған Абілхакімнің үйіне Тұздыбастау кентіне келдік. Үй толы кісі, амандасып отырғаннан кейін көңілді  ортаға біз де бөтенсінбей араласып кеттік. Төрде орта бойлы ақбөкеннің қысыр емген лағындай, көзі тостағандай аппақ келіншек қазақша-орысша афоризімдерді анда-санда орынды жерде айтып бәрімізді күлдіріп қояды. Есімде жоқ, отырғандардың бірі әлгі келіншекке қарап Нұржамал институтта белсенді, спортсменка-гимнастка болдың, сонда көп жігіттердің бірі сені қалай  алып кетпеген дегенде Нұржамал ойланбастан:  – Қалайша жүрегімді алдай алам, мен оны жалғыз саған арнай алам – деп Әлиханды құшақтады да «Көз мыңды көрер, көңіл бірді сүйер» – дегенде қол шапалақтап жібердік. Үйге біз де шаттанып, көптен көтерілмеген еңсеміз биіктеп қарапайым жылы қабылдаған ортаға кездескенімізге қуанып қайттық. Содан бері сынаптай сырғып 30 жыл өте шықты. Сол дастарханда араласқан достармен арамызға сызық түскен жоқ, тәуба,  шүкір.  Қуанышта да, қиындықта да біргеміз.

Нұржамалдың кезекті бір туған күнінде (2 ақпан) жастайынан бірге өскен, институтта бірге оқыған жан досы Қарлығаштың айтқан сөзін ұмытқан жоқпын. Оның айтуынша, Нұржамал үлкен әкесі мен әжесінің тәрбиесінде  болды, сабақта алғыр, есте сақтау қаблеті жоғары, жақсы оқыды. Институтта филология факультетінің орыс тілі-орыс әдебиеті мамандығын игерді. Кітапханадағы кітаптың көбісін оқыды десем артық болмас, әсіресе орыс ақын-жазушылары классиктерін, европа классиктерін біліп қана қоймай, қазақ ақын-жазушыларын да қызыға оқитын. Әлем данышпандарының, қазақ би-шешендерінің сөздерін ерінбей дәмді жерлерін жазып жүретін. Кейін ұстаз болғанда ойшыл философтар мен тарихи романдарды көп оқитын болды. Екеуміз қосылып екі дауыста ән салатын едік. Әлихан комсорг болып ерекше ұйымдастыру қабілетін көрсете білді. Нұржамал достыққа адал, қиналғанда жанашыр қолындағы барды алаламай бөліп беретіні студенттердің әлі есінде, айтып жүреді: Белсенді қызмет істей бергенде артына өшпес із қалдыратын талантты тұлға болары сөзсіз еді, бірақ Әлихан парторг болып ауысқаннан бастап үзілді-кесілді жұмысты қойды. Оның түсінігінше бір үйде екі бастық болмау керек, біреуі екіншісіне жағдай жасап саналы ұрпақ тәрбиелеп, ағайын-туыстың басын біріктіріп үйге жұмақ жасамаса да, жұмақтай жылылық орнатып, үйде отыру керек деп, айтқанын орындады.

Әлиханның қарындасы Әсияның айтуынша, Нұржамал ауылдағы үлкендердің алдынан көлденең өтіп көрген жоқ, инабатты деп анам Әспент мақтап отыратын. Анамыздың көңілінен шығып батасын алған келін. Анам кеткен соң біздің бәрімізге ана орнына ана болды. Ешқайсымыздың бетімізден қаққан жоқ, жағымсыз қабақ көрсеткен емес. Келіндердің бәрін бірдей көріп, барымен бөлісіп, мейірімділік көрсетті. Немерелері қашан барсаң да әжелеп жанынан шықпайтын. Солардың үлкен-кішісі бәрінің тілін тауып, үлкендерше әңгімелесіп сөзбен де, іспен де тәрбиеледі.  Балаға деген мейірімі, шыдамдылығы ерекше жан. «Ананың мейірімі – көзінде, ықыласы – көңілінде» екенін айтып «маман тәрбиелеуден – адам тәрбиелеу көп қиын» екенін айтсада, «үй баласымен базарлы, қонағымен ажарлы» деген сөздерін ешуақытта  ұмытпаймын деген болатын.

Осы естіген сөздерімді, көзбен көрген, куә болған кездерімді ой елегінен өткізгенде Нұржамал Есперқызы тектінің ұрпағы, өнегелі тәрбие алған, саналы, терең жан-жақты білімді, намысқой, ұятын жоғалтпаған адам екеніне күмәнім қалмады. Кейбір қасиеттеріне тоқтала кетсек, оның жанындағы адамдарға жанашырлық танытып, қамқорлық көрсетіп ізгі ниетте болуы тапқан-таянғанын бөденеше бауырына баспай, сұңқарша шашып отыруын әр адамның басына бермеген. Қашанда дастарханы берекелі, отының басы мерекелі, барға тасымады, жоққа жасымады, тәубасын ұмытпады өте қанағатшыл жан. Ешкімге көреалмаушылық, қызғаншақтық көрсетпеді оған білетіндеріміздің бәрі куә. «Бұтақпен ағаш қымбат, ұрпақпен адам қымбат» деген қағиданы ұстай отырып, немерелерінің көзіне қарап түсінуі, оларды өзіне тез баурап алуы, адами қасиеттерді бойларына сіңіре білуі жәй ғана ұстаз емес педагог-психолог екенін көрсетпей ме? Орысша оқып, орыс тілінің маманы болып қызмет жасап қазақтың әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін егжей-тегжей біліп және өзінің қылығымен көрсетуі ананың сүтімен кіріп сүйегіне сіңген қасиет екені даусыз, осыларды ұрпақтың санасына сіңіре білуі әр ананың қолынан келе бермейтінін білеміз. «Бөлінгенді – бөрі жейді. Төртеу түгел болса – төбедегі келеді, алтау ала болса – ауыздағы кетеді» деген бабалардың сөзін берік іске асырып Тойбай әулетінің ақылшы үлкен анасы атануы да оңайлықпен келген жоқ. Оған мүлтіксіз көркем, мінсіз көрегендік, парасаттылық, қадір-қасиет керек екені айдан анық. Отау иесі Әлиханның атын атамай «бас ием» деп құрметтеуінің өзі келіндерге, жас ұрпаққа көрсеткен өнегесі емес пе? Оның білікті филолог маман ғана емес, аса талантты энциклопедиялық терең білімді жан жақты ой-пайымы кең екені білетіндерге аян. Өзі өмірден өтетінін сезді ме құдай қосқан қосағын Әлиханды, бауыреті бала-шағасын жинап өзінің өмірге келгеніне, өмір сүріп ұрпақ тәрбиелегеніне, өткен күндердің қызығы мен қиындығына тәуба, шүкіршілік айтып қабағын шытпай, ештеңе білдірмей егер олай-бұлай болып кетсем келін болып түскен ауылыма апарып жерлеңдер деген аманаты үлкен көрегендік пен парасаттылық емес пе? Кейінгі жастарға одан артық қандай үлгі өнеге керек?! Осындай текті, көркем мінезді парасат падишасы өмірден өткеніне жыл жақындап қалды. Шөбересі Амандықтың алақанынан су ішіп кетті, яғни жұмақтың ішінде жүрген шығар. Біздің есімізде Нұржамал Есперқызы сүйікті жар, ардақты ана, асыл әженің ең жоғарғы үлгісі болып қала береді. Марқұм жатқан жері жұмсақ болып, арты биік, тойы таусылмай, ұрпағы үзілмей жалғаса берсін. Адамзаттың бәріне бірдей табиғаттың қатаң заңдылығы бар. Ол патшамысың құлмысың, кедеймісің, баймысың, бұл дүниеге келген соң о дүниеге кететініңді біліп, ризашылық білдіру, қанағат етіп, тәубаға келу де үлкен парасаттылық.

Өткен өмір оралмайды күн сияқты, оралмайды түн сияқты.

Қайта ақпайды су сияқты, жоғалады бу сияқты…

 

Сағынышпен

отбасының досы:

Туғанбай Жанысбаев

Дүйсенбі, 23 Қараша 2020 10:42

Ақшиім – алтын бесігім

Жақында Ақши ауылына қарасты «Үміт» бөбекжай балабақшасының меңгерушісі Гулбану Оспанбайқызының басшылығымен «Ақшиім – алтын бесігім» тақырыбында топ тәрбиешілері және бүлдіршіндер арасында қолөнер көрмесі өтті.

Аталған көрме бүлдіршіндеріміздің бойына туған жерге деген құрмет, Отанға деген сүйіспеншілік және патриоттық сезімдерін ояту. Сондай-ақ, шығармашылық шеберліктерін шыңдау мақсатында ұйымдастырылды. Байқау соңында балалармен тәрбиешілерге жүлделі орындар беріліп, марапатталды.

Мадина АУЕЗХАНҚЫЗЫ,

балабақша психологі

С начала года  на территории области зарегистрировано 1220 пожаров, что по сравнению с аналогичным периодом прошлого года меньше на 5,6 %.

Материальный ущерб составил почти 73 миллиона тенге, материальный года снизился на 5,7%.  К сожалению, на пожарах с начала нынешнего года погибло 26 человек. Об этом стало известно в ходе пресс- конференции на площадке «JETISÝ MEDIA».

По словам начальника управления государственного пожарного контроля Константин Канина, по причине несоблюдения правил пожарной безопасности, при эксплуатации печи на твердом топливе произошло 140 пожаров, что составляет 20,5% от общего количества пожаров в жилом секторе. Сложившая ситуация потребовала выработки неотложных мер по стабилизации обстановки. В этой связи Департаментом был проведен анализ по всем случаям гибели людей, с определением причин и факторов, способствующих гибели.

«Учитывая выводы проведенного анализа, сделан особый упор на профилактику пожаров в жилом секторе. Основным из нововведений стало деление территорий населенных пунктов на участки, точнее, для более качественной и тесной работы с населением за сотрудниками закреплены определенные зоны населенных пунктов. Как показывает практика, все факты отравления угарным газом связаны с пренебрежительным отношением к требованиям пожарной безопасности и неправильная эксплуатация отопительных устройств. В этой связи, в целях профилактики пожаров и предотвращения гибели и травмы людей в жилом секторе с населением жилого сектора проводится профилактическая работа по разъяснению правил пожарной безопасности на постоянной основе и в период прохождения отопительного сезона. Также, детально анализируется ситуация, связанная с происходящими пожарами на территории области. В районные и городские отделы ЧС регулярно направляются указания по проведению комплекса профилактических мероприятий по контролю за противопожарным состоянием жилого сектора в городах и сельской местности», - отметил спикер.

Стоит отметить, что в области на учете имеется 386 тысяч 870 частных жилых домов, из них порядка 65%  отапливаются печами на твердом топливе.  В нынешнем году выявлено 11 тысяч 203 нарушений, из которых порядка 61 % нарушений устранено на месте. По оставшимся нарушениям ведется работа совместно с мио и волонтерскими организациями.

«С 15 августа профилактической работой охвачены все имеющиеся по области 15 тыс. 024 дома социально уязвимых слоев населения, в ходе которой,  проинструктировано более 24 тысяч граждан. Выявлено порядка 4 тысяч нарушений требований пожарной безопасности, из них устранено на месте 1760. Профилактическая работа с социально уязвимыми слоями населения не ограничивалась единичными посещениями и раздачей агитационного материала. Осуществлен 100% повторный обход жилых домов указанной категории. Наряду с ежедневными подворовыми обходами, Департаментом по субботам организовываются широкомасштабные агитационные мероприятия с населением. С начала отопительного периода Департаментом проведены Акции «Пожарная безопасность в каждый дом!», «Вместе за пожарную безопасность!». На сегоднящний день Департаментом запущена Акция «Осторожно – угарный газ!», – сказал Константин Канин.

Всего 2 года назад, по указу Елбасы, в Алматинской области на один район стало больше. После восстановления Райымбекского района, изменился и облик районного центра- села Нарынкол. Работа идет полным ходом и за два года здесь построили сразу  более 70 объектов и расширили жилищный фонд. А в следующем году, стартует строительство административных зданий для акиматов сел Текес, Сарыбастау, Шалкоде и Жамбыл.

Так, в рамках акции 30 новых  объектов за 30 дней «Тәуелсіздікке тарту», в канун празднования Дня первого Президента и  Дня Независимости, будет сдано сразу несколько объектов социального плана. А также проходит строительство порядка 100 домов.  Из них и 33 жилых домов уже готовы к сдаче. Это значит, что более 30 семей  очередников и государственных служащих будут справлять новоселье.

Разделить радость с новоселами приехал аким Алматинской области Амандык Баталов, который в ходе торжественного мероприятия лично вручил заветные ключи каждому.

«За последние два года, в район прибыло более 2000 новых жителей, большую часть которых составляет молодежь. Кто-то с мегаполиса, а кто-то с Кегенского района. Вернулись они с целью внести лепту в развитие родного края. Сегодня, они обеспечены постоянной работой и получают ключи от государственного жилья. Я рад поздравлять вас с таким хорошим событием», - поделился Глава области, Амандык Баталов.

Один из новоселов-  главный специалист районного отдела по чрезвычайным ситуациям Еркебулан Тергеусизов.

«Хочу поблагодарить за все комфортные условия, которые создаются у нас в районе. Много молодежи приезжают обратно в свой аул только потому что ничем он не хуже других городов. Есть все условия: работа, достойная заработная плата, все для того, чтобы развиваться и вносить свой вклад в развитие Казахстана», - сказал Еркебулан Тергеусизов.

Следует отметить, что молодые люди приезжают в Райымбекский район с разных улогков Казахстана. И для обеспечения их жильем,в районном центре ведется строительство еще 50 домов. В них планируют заселить молодых специалистов.

Дүйсенбі, 23 Қараша 2020 10:30

Өнерлі өрге жүзер

Әр адамның өзінің бойына ерекше біткен таланты болады. Соның бірі – өнер. Осы өнер арқылы өмірдің кең тынысы, тіршілік құбылыстары, адамның әр түрлі сезімі бейнеленеді. Әрбір адамның табиғат  сыйлаған  дарыны болады. Міне, сондай өнерлі, дарынды ұстаз – Балтабай орта мектебінің музыка пәні мұғалімі – Әділжан Әкімжанұлы.

Өнерлі жан өзіне ғана емес, өзінің білім алушыларына да бақыт сыйлай алады. Бүгінде  Әжілжанның шәкірттерінің бірнеше байқауларда қол жеткізген жетістіктерін ауыз  толтырып  айтуға болады. Қазірде талғампаз  ұстаз еліміз болып жатқан қиындықтарға қарамай, шәкірттерінің өнерге деген қызығушылығын арттыру мақсатында ұйымдастырылған  түрлі байқауларға  қатыстырып келеді. Жақында Әділжанның  шәкірттері «Ұстаз – ұлы тұлға» республикалық балалар мен жасөспірімдер арасындағы онлайн өнер байқауында  түрлі номинациялар бойынша  жүлделі орындарға ие болды. Айталық, Ақеділ Әзілұлы – бас жүлде, Элмира Нұрболқызы – 1 орын, Тамара Қадыр – 1 орын, Жұпар Оңалқызы – 1 орын, Еркеназ Мұхтар – 2 орындарға ие болды. Осы кезге дейін дарынды ұстаздың талантты шәкірттері  көптеген  жүлделерге  қол жеткізді. Әділжан Әкімжанұлы да ерен еңбегі  үшін сертификат, алғыс хат, диплом, құрмет громаталарымен  марапатталған.

Б.Момышұлы айтқандай «Өнер адам-ның рухани азығы, ол халықтың бүгіні мен келешегі, арманы мен қиялы, жалпы болмысы». Біз дарынды ұстаздың талай биіктерді бағындыратынына сенеміз.

 

Бағиля ТОҚҚОЖАҚЫЗЫ,

Балтабай орта мектебі, көркем еңбек, музыка пән бірлестігінің жетекшісі

Дүйсенбі, 23 Қараша 2020 10:19

Парасат падишасы

Менің Денсаулық сақтау министрлігіне ауысқаныма 2 жылдан асқан кез еді. Алматыда ешкімді танымаймын, жұмыс-үй, бір сарын өмір. 1990 жыл тамыздың аяғы демалыста институтта бірге оқыған Абілхакімнің үйіне Тұздыбастау кентіне келдік. Үй толы кісі, амандасып отырғаннан кейін көңілді  ортаға біз де бөтенсінбей араласып кеттік. Төрде орта бойлы ақбөкеннің қысыр емген лағындай, көзі тостағандай аппақ келіншек қазақша-орысша афоризімдерді анда-санда орынды жерде айтып бәрімізді күлдіріп қояды. Есімде жоқ, отырғандардың бірі әлгі келіншекке қарап Нұржамал институтта белсенді, спортсменка-гимнастка болдың, сонда көп жігіттердің бірі сені қалай  алып кетпеген дегенде Нұржамал ойланбастан:  – Қалайша жүрегімді алдай алам, мен оны жалғыз саған арнай алам – деп Әлиханды құшақтады да «Көз мыңды көрер, көңіл бірді сүйер» – дегенде қол шапалақтап жібердік. Үйге біз де шаттанып, көптен көтерілмеген еңсеміз биіктеп қарапайым жылы қабылдаған ортаға кездескенімізге қуанып қайттық. Содан бері сынаптай сырғып 30 жыл өте шықты. Сол дастарханда араласқан достармен арамызға сызық түскен жоқ, тәуба,  шүкір.  Қуанышта да, қиындықта да біргеміз.

Нұржамалдың кезекті бір туған күнінде (2 ақпан) жастайынан бірге өскен, институтта бірге оқыған жан досы Қарлығаштың айтқан сөзін ұмытқан жоқпын. Оның айтуынша, Нұржамал үлкен әкесі мен әжесінің тәрбиесінде  болды, сабақта алғыр, есте сақтау қаблеті жоғары, жақсы оқыды. Институтта филология факультетінің орыс тілі-орыс әдебиеті мамандығын игерді. Кітапханадағы кітаптың көбісін оқыды десем артық болмас, әсіресе орыс ақын-жазушылары классиктерін, европа классиктерін біліп қана қоймай, қазақ ақын-жазушыларын да қызыға оқитын. Әлем данышпандарының, қазақ би-шешендерінің сөздерін ерінбей дәмді жерлерін жазып жүретін. Кейін ұстаз болғанда ойшыл философтар мен тарихи романдарды көп оқитын болды. Екеуміз қосылып екі дауыста ән салатын едік. Әлихан комсорг болып ерекше ұйымдастыру қабілетін көрсете білді. Нұржамал достыққа адал, қиналғанда жанашыр қолындағы барды алаламай бөліп беретіні студенттердің әлі есінде, айтып жүреді: Белсенді қызмет істей бергенде артына өшпес із қалдыратын талантты тұлға болары сөзсіз еді, бірақ Әлихан парторг болып ауысқаннан бастап үзілді-кесілді жұмысты қойды. Оның түсінігінше бір үйде екі бастық болмау керек, біреуі екіншісіне жағдай жасап саналы ұрпақ тәрбиелеп, ағайын-туыстың басын біріктіріп үйге жұмақ жасамаса да, жұмақтай жылылық орнатып, үйде отыру керек деп, айтқанын орындады.

Әлиханның қарындасы Әсияның айтуынша, Нұржамал ауылдағы үлкендердің алдынан көлденең өтіп көрген жоқ, инабатты деп анам Әспент мақтап отыратын. Анамыздың көңілінен шығып батасын алған келін. Анам кеткен соң біздің бәрімізге ана орнына ана болды. Ешқайсымыздың бетімізден қаққан жоқ, жағымсыз қабақ көрсеткен емес. Келіндердің бәрін бірдей көріп, барымен бөлісіп, мейірімділік көрсетті. Немерелері қашан барсаң да әжелеп жанынан шықпайтын. Солардың үлкен-кішісі бәрінің тілін тауып, үлкендерше әңгімелесіп сөзбен де, іспен де тәрбиеледі.  Балаға деген мейірімі, шыдамдылығы ерекше жан. «Ананың мейірімі – көзінде, ықыласы – көңілінде» екенін айтып «маман тәрбиелеуден – адам тәрбиелеу көп қиын» екенін айтсада, «үй баласымен базарлы, қонағымен ажарлы» деген сөздерін ешуақытта  ұмытпаймын деген болатын.

Осы естіген сөздерімді, көзбен көрген, куә болған кездерімді ой елегінен өткізгенде Нұржамал Есперқызы тектінің ұрпағы, өнегелі тәрбие алған, саналы, терең жан-жақты білімді, намысқой, ұятын жоғалтпаған адам екеніне күмәнім қалмады. Кейбір қасиеттеріне тоқтала кетсек, оның жанындағы адамдарға жанашырлық танытып, қамқорлық көрсетіп ізгі ниетте болуы тапқан-таянғанын бөденеше бауырына баспай, сұңқарша шашып отыруын әр адамның басына бермеген. Қашанда дастарханы берекелі, отының басы мерекелі, барға тасымады, жоққа жасымады, тәубасын ұмытпады өте қанағатшыл жан. Ешкімге көреалмаушылық, қызғаншақтық көрсетпеді оған білетіндеріміздің бәрі куә. «Бұтақпен ағаш қымбат, ұрпақпен адам қымбат» деген қағиданы ұстай отырып, немерелерінің көзіне қарап түсінуі, оларды өзіне тез баурап алуы, адами қасиеттерді бойларына сіңіре білуі жәй ғана ұстаз емес педагог-психолог екенін көрсетпей ме? Орысша оқып, орыс тілінің маманы болып қызмет жасап қазақтың әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін егжей-тегжей біліп және өзінің қылығымен көрсетуі ананың сүтімен кіріп сүйегіне сіңген қасиет екені даусыз, осыларды ұрпақтың санасына сіңіре білуі әр ананың қолынан келе бермейтінін білеміз. «Бөлінгенді – бөрі жейді. Төртеу түгел болса – төбедегі келеді, алтау ала болса – ауыздағы кетеді» деген бабалардың сөзін берік іске асырып Тойбай әулетінің ақылшы үлкен анасы атануы да оңайлықпен келген жоқ. Оған мүлтіксіз көркем, мінсіз көрегендік, парасаттылық, қадір-қасиет керек екені айдан анық. Отау иесі Әлиханның атын атамай «бас ием» деп құрметтеуінің өзі келіндерге, жас ұрпаққа көрсеткен өнегесі емес пе? Оның білікті филолог маман ғана емес, аса талантты энциклопедиялық терең білімді жан жақты ой-пайымы кең екені білетіндерге аян. Өзі өмірден өтетінін сезді ме құдай қосқан қосағын Әлиханды, бауыреті бала-шағасын жинап өзінің өмірге келгеніне, өмір сүріп ұрпақ тәрбиелегеніне, өткен күндердің қызығы мен қиындығына тәуба, шүкіршілік айтып қабағын шытпай, ештеңе білдірмей егер олай-бұлай болып кетсем келін болып түскен ауылыма апарып жерлеңдер деген аманаты үлкен көрегендік пен парасаттылық емес пе? Кейінгі жастарға одан артық қандай үлгі өнеге керек?! Осындай текті, көркем мінезді парасат падишасы өмірден өткеніне жыл жақындап қалды. Шөбересі Амандықтың алақанынан су ішіп кетті, яғни жұмақтың ішінде жүрген шығар. Біздің есімізде Нұржамал Есперқызы сүйікті жар, ардақты ана, асыл әженің ең жоғарғы үлгісі болып қала береді. Марқұм жатқан жері жұмсақ болып, арты биік, тойы таусылмай, ұрпағы үзілмей жалғаса берсін. Адамзаттың бәріне бірдей табиғаттың қатаң заңдылығы бар. Ол патшамысың құлмысың, кедеймісің, баймысың, бұл дүниеге келген соң о дүниеге кететініңді біліп, ризашылық білдіру, қанағат етіп, тәубаға келу де үлкен парасаттылық.

Өткен өмір оралмайды күн сияқты, оралмайды түн сияқты.

Қайта ақпайды су сияқты, жоғалады бу сияқты…

 

Сағынышпен

отбасының досы:

Туғанбай Жанысбаев

Согласно Закону РК «О воинской службе и статусе военнослужащих» военный билет – это единый бессрочный личный учетно-воинский документ гражданина, определяющий его принадлежность к воинской службе и отношение к воинской обязанности.

Для получения государственных услуг физические лица (далее - услугополучатели) могут обратиться через НАО «Государственную корпорацию «Правительства для граждан» или веб-портал «электронного правительства» www.egov.kz в электронной форме, с заполнением заявления (образец заявления), а также с приложением следующих документов:

1. Получение военного билета для не достигших 27 лет, подлежащих передаче на воинский учет военнообязанных по состоянию здоровья:

- удостоверение личности (для идентификации);

- оригинал удостоверения о приписке (при наличии);

- две фотографии размером 30х40 мм (фотографии должны соответствовать возрасту заявителя и выполнены строго в анфас на светлом фоне, лицо должно занимать около 70% общей площади фотографии); лицам, признанным при приписке «Негоден к воинской службе в мирное время, ограниченно годен в военное время», по результатам прохождения медицинского освидетельствования при очередном призыве, на основании решения областной призывной комиссии МОВУ области (города республиканского значения и столицы) выдается военный билет сержанта, солдата.

Граждане, признанные медицинской (военно-врачебной) комиссией не годными к воинской службе с исключением с воинского учета, на воинский учет не принимаются.

Прием осуществляется по месту постоянной регистрации услугополучателя, без ускоренного обслуживания, возможно бронирование электронной очереди посредством веб-портала «электронного правительства». Поскольку воинскому учету подлежат парни в возрасте от 18 до 27 лет, то и военный билет соответственно должен быть получен именно в этом возрасте. Однако, если вы решили получить военный билет после 27 лет, то согласно Кодексу об административных правонарушениях предусматривается штраф в размере до 5 МРП.

2. Перечень предоставляемых докумен-тов гражданами, достигшими 27 лет, не прошедшими воинскую службу в связи предоставлениемотсрочек от призыва и состоящими на воинском учете в данном МОВУ: удостоверение личности (для идентификации); оригинал удостоверения о приписке (при наличии); две фотографии размером 30х40 мм (фотографии должны соответствовать возрасту заявителя и выполнены строго в анфас на светлом фоне, лицо должно занимать около 70% общей площади фотографии). Для получения государственной услуги «Выдача военных билетов или их дубликатов (временных удостоверений взамен военных билетов) офицерам, сержантам, солдатам запаса» услугополучатели подают заявление. Срок оказания государственной услуги составляет 10 (десять) рабочих дней. Услугодатель в день поступления документов осуществляет их прием, регистрацию и передачу для исполнения ответственному исполнителю. Рассмотрение исполнителем пакета документов на соответствие требований, установленных настоящими Правилами, подготовка результата государственой услуги на подпись руководителю осуществляется в течение 10 рабочих дней. Результатом оказания государственной услуги являются выдача военного билета или его дубликата (временного удостоврения взамен военного билета) офицерам, сержантам, солдатам запаса, либо мотивированный ответ об отказе в оказании государственной услуги. Отказ в оказании государственной услуги осуществляется в случаях:

- установление недостоверности документов, предоставленных услугополучателем для получения государственной услуги, и (или) данных (сведений), содержащихся в них;

- несоответствие услугополучателя и (или) представленных материалов, данных и сведений, необходимых для оказания государственной услуги, требованиям, установленным настоящими Правилами;

- отсутствие записи в книге протоколов призывной комиссии, для категорий граждан: не достигших 27 лет, подлежащих передаче на воинский учет военнообязанных по состоянию здоровья; достигших 27 лет, не прошедших воинской службы в связи предоставлением отсрочек (освобождения) от призыва и состоящих на воинском учете в данном МОВУ; освобожденных из мест лишения свободы; призывного возраста, у которых один из родственников (отец, мать, брат или сестра) погиб, умер или стал инвалидом первой или второй группы при исполнении служебных обязанностей в период прохождения воинской службы; имеющих ученую степень; являющихся священно-служителями зарегистрированных религиозных объединений.

При обращении на портал услугодатель направляет в «личный кабинет» услугополучателя  информацию о месте получения результата оказания государственной услуги, подписанную ЭЦП услугодателя. Выдача результата оказания государственной услуги осуществляется через Государственную корпорацию (при обращении на портал через выбранный услугополучателем филиал Государственной корпорации). Форма оказания государственной услуги: бумажная. Государственная услуга оказывается физическим лицам бесплатно.

3. Перечень предоставляемых документов гражданами, достигшими 27 лет, не прошедшими воинской службы, из числа ранее не состоявших на воинском учете и не прошедших приписку к призывному участку: удостоверение личности (для идентификации); карта медицинского освидетельствования гражданина, пребывающего в запасе по форме, согласно приложению 54 к настоящим Правилам (с заключением об определении степени годности к воинской службе); четыре фотографии размером 30х40 мм (фотографии должны соответствовать возрасту заявителя и выполнены строго в анфас на светлом фоне, лицо должно занимать около 70% общей площади фотографии). Восстановление военного билета при утрате и порче военного билета. Согласно статье 649 КоАП РК умышленная порча или уничтожение военного билета, а также его утрата по вине владельца влекут предупреждение или штраф в размере 5 МРП.

4. Перечень представляемых документов при утрате или порче военного билета:

- удостоврение личности (для идентификации);  справка о постановке на воинский учет в местный орган военного управления (для граждан, из числа офицеров, сержантов, солдат запаса, утерявших личный учетно-воинский документ при перемене места жительства); оригинал военного билета (в случае порчи); квитанция об уплате штрафа, предусмотренного статьей 649 Кодекса РК «Об административных правонарушениях» (при наличии правонарушений) (кроме ШЭП); две фотографии размером 30х40 мм (фотографии должны соответствовать возрасту заявителя и выполнены строго в анфас на светлом фоне, лицо должно занимать около 70% общей площади фотографии).       

Б.Смаилов,

временно исполняющий обязанности начальника

отдела по делам обороны Енбекшиказахского района

Бүгін «Nur Otan» партиясы жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамдық кеңес мүшелері «Білім беру мекемелеріндегі ҚР мемлекеттік рәміздерін қолдану» тақырыбында онлайн отырыс өткізді.

Жиын барысында кеңес мүшесі Бағдат Рахимов егемендіктің айғағы болған рәміздерді құрметтеп, қастерлеу – әрбір азаматтың қасиетті борышы екенін жеткізді. Сонымен қатар мекемелердегі мемлекеттік рәміздердің орналасу тәртібін түсіндірді. Айтуынша, білім беру ұйымдарының кіреберісінде Ту талапқа сай ілінуі қажет және оған түн мезгілінде жарық түсірілуі міндетті, тазалығын да қадағалау керек. Бірінші басшының бөлмесінде Ту сол жағында, Елтаңба дәл ортасында Тудың биіктігімен бір деңгейде ілінеді. Ал кабинеттердегі және дәліздегі стендтерде рәміздер ұлттық стандартқа сай қойылуы қажет.

С.НҰРАДИН

1 бет. Барлығы: 526

Соңғы жаңалықтар

Қар 23, 2020

Үй сатылады

Қар 23, 2020

Әкем салған сара жол

Әкем салған сара жол Алпыстан жасым асса да, Әкешім естен кетпейді. Бақилық болып кетсе…
Қар 23, 2020

Парасат падишасы

Менің Денсаулық сақтау министрлігіне ауысқаныма 2 жылдан асқан кез еді. Алматыда ешкімді…
Қар 23, 2020

Ақшиім – алтын бесігім

Жақында Ақши ауылына қарасты «Үміт» бөбекжай балабақшасының меңгерушісі Гулбану…
Қар 23, 2020

Почти на 6% снизилось количество…

С начала года на территории области зарегистрировано 1220 пожаров, что по сравнению с…
Қар 23, 2020

Массовое новоселье празднуют в селе…

Всего 2 года назад, по указу Елбасы, в Алматинской области на один район стало больше.…
Қар 23, 2020

Өнерлі өрге жүзер

Әр адамның өзінің бойына ерекше біткен таланты болады. Соның бірі – өнер. Осы өнер арқылы…
Қар 23, 2020

Парасат падишасы

Менің Денсаулық сақтау министрлігіне ауысқаныма 2 жылдан асқан кез еді. Алматыда ешкімді…
Қар 21, 2020

Рәміздерге құрмет – баршаға міндет

Бүгін «Nur Otan» партиясы жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамдық кеңес мүшелері…

Күнтiзбе

« Қараша 2020 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб. Жк
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Кез келген материалды
көшіріп басу үшін
mezet.kz - ке гиперсілтеме
қою керек 

Яндекс.Погода

 

https://kurs.kz/ - Курсы валют в обменных пунктах г. Алматы и других городах Казахстана

Жарнама

для детей, достигших 12 лет