Күндер бойынша реттелген элементтер: Сәрсенбі, 24 Шілде 2019

Әлия есімді екі баласымен жесір қалған ана асыраушысынан айырылығанына байланысты әлі кәмелетке толмаған екі баласына мемлекеттен 18 мың 890 теңге жәрдемақы алады. Шарасыздық пен жоқшылықтың қамытын киген ана  төрт жасар үлкен ұлын Алматыдағы «SOS Kinderdorf» балалар қалашығына орналастыруға мәжбүр болған. Өзі кіші ұлымен үйде отыр. Жалғызбасты аналар арнайы жәрдемақыны бала бір жасқа толғанға дейін ғана алады. Әлияның пікірінше, бұл – әділетсіз...

Барша Қазақстан халқын, әсіресе, аналар қауымын қатты есеңгіреткен бас қаламызда орын алған жағдай әлі де ойлаған адамның жүрегін жылатпай қоймайды. Айта кетейік, 4 ақпанда Астанадағы аудандардың бірінде кенеттен шыққан өрттен бес бала қаза тапты. Оқиға болған сәтте олардың ата-аналары үйде болмаған. «Өрт салдарынан көз жұмған балалардың анасы пластикалық ыдыс шығаратын зауытта, ал әкесі көлік жөндеу орталығында жұмыс жасайды. Қайғылы оқиға кезінде екеуі де түнгі   ауысымда болған», – деп нақтылаған еді оқиға желісін Елорда әкімдігінің баспасөз хатшысы Эльвира Жүргенбаева. «Екі бала мектепте төртінші және алтыншы сыныпта оқып жүрген. 2014 жылғы үшінші бала өткен жылдан бастап мемлекеттік балабақшаға орналастырылған. 2016 жылғы балаға биыл балабақшаға жолдама берілуі тиіс еді», – деді Ж. Жүргенбаева.

Көпбалалы ана жетіспеушіліктің кесірінен орны толмас қайғыға душар болды. Жер-жерлерде бас көтерген  әйелдер қауымы мемлекет тарапынан берілетін жәрдемақының ештеңеге жетпейтінін айтып күңіренді. Ана мен балаға деген қамқорлық тек сөз жүзінде ғана орын алып, іс жүзінде мүлдем басқа көріністерге куә болып отырғандаймыз. Неге десеңіз, отбасы мәселесі Елбасының ұдайы назарынан тыс қалған емес. Жыл сайынғы Жолдауында отбасы, демографиялық өсім, ана мен бала денсаулығын сақтау мәселелеріне ерекше мән беріп, тапсырмалар жүктейді.  Әйел – отбасының,  мемлекеттің  тірегі ретінде танылған. Ана мен баланы қорғау әлеуметтік гендерлік саясаттың аса маңызды құрамдас бөлігі ретінде жарияланды.Мемлекеттің дамуы, халықтың әл-ауқатының артуы тікелей отбасына байланысты десек, халықтың тұрмыс жағдайын жақсартудағы, отбасын нығайтудағы басым бағыттардың бірі – ана мен балаға әлеуметтік қолдау жасау болып табылады. Отбасы  маңызды әлеуметтік бірлік ретінде заңның қорғауында. Қазақстан Республикасы Конституциясының 27-бабында «Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттiң қорғауында болады»деп атап көрсетілген. Сонымен қатар, Ана мен бала денсаулығын сақтау – денсаулық сақтау жүйесі алдында тұрған маңызды міндеттердің бірі ретінде қарастырылған. Елбасы Н.Ә.Назарбаев ана мен бала денсаулығын еліміздің қазіргі және болашақтағы дамуындағы басым бағыттарының бірі ретінде анықтады. Еліміздің стратегиялық құжаттарында және ҚР Президенті Жолдауларында ана мен бала өлім-жітімін азайту және халықтың өмір сүру ұзақтығын арттыру қажеттігі атап көрсетілді.    2018 жылы Қазақстандағы жалпы өлім көрсеткіші бойынша ана өлімі 1,2 пайызға, ал нәрестелер өлімі 2,8 пайызға төмендеген... Алайда, ел ішіндегі, қарапайым халық арасындағы жағдай мүлдем басқа. Көп балалы аналар сол перзенттерін тәрбиелеп не үйде отырарларын, не жұмысқа шығып нанын табуға отағасына жәрдемдесерін білмей дал болуда. Осы тұрғыда «Қазақстан заңдары «Ана мен баланы қорғау туралы» халықаралық конвенцияға сәйкес келеді. Бірақ, баланың көбеюіне заң кепілдік бола алмайды» дейді сарапшылар. Қысқасы, «балаңды өзің үшін тудың, өзің бірдеңе қылып асыра» дегендей. Әрине, баланы өмірге әкелу – әркімнің өз таңдауы. Алайда, елдегі халық санының өсімін арттыру үшін ана мен баланың жағдайын жасау – басты талап. Әлемдік деңгейдегі SaveThe Children қайырымдылық ұйымы ана мен балаға жағдай жасайтын елдердің тізімін жасаған болатын. Ана денсаулығы, әйелдердің білім алуы мен табысы, сондай-ақ, бала өлімінің деңгейін есепке ала отырып, 176 елдің рейтингін шығарыпты. Аталмыш тізімде ана мен балаға ең жақсы жағдай жасайтын ел ретінде Финляндия көш басына шықты. Ал тізімнің соңында Конго Демократиялық Республикасы жайғасқан. Рейтингтің соңында тұрған он мемлекеттің барлығы Африканың тропикалық аймағында орналасқан екен. Ұйым деректеріне сүйенсек, Конгода 30 әйелдің біреуі босану кезінде немесе басқа да жағдайларда қаза табады. Ал Финляндияда 12 200 әйелдің біреуі ғана босану кезінде қайтыс болады. Жаңа туған балалар ең көп қайтыс болатын ел – Үндістан. Save The Children ұйымы мұнда жыл сайын 310 мыңға тарта жаңа туған сәби шетінейтінін растап отыр. АҚШ әйелдердің өмір сүру сапасы жөнінен 30-орында тұр. Дамыған елдер арасындағы жаңа туған бала өлімінің ең жоғарғы көрсеткіші Құрама Штаттарда тіркелген. Ал, Қазақстан бұл рейтингте 65-орынды иеленіпті.

Ана мен бала – қоғамның бас-ты байлығы бола тұра, мемлекет байлығы оларға арналмаған. Жәрдемақы мөлшері шектеулі және тек бір жасқа дейін ғана. Бала саны халық санағы кезінде жақсы да, өзге уақытта ата-ананың жауапкершілігінде. Жоқ, әлбетте, ешқандай ата-ана өз баласының жауапкершілігінен қашпайды ғой, есі дұрыс болса. Алайда, сол балалар мемлекеттің ертеңгі жарқын болашағы емес пе?! Оларға бүгін қамқор болмасақ, ертең өз қолдары аузына жеткенде ешкімнің көмегіне мұқтаж бола қоймас. «Ерім дейтін елі болмаса, елім дейтін ер қайдан шықсын» деп бекер айтылмаса керек-ті.

Алмагүл Нұғман

Published in Мақалалар

Есик – «лицо» района, по его санитарному состоянию, инфраструктуре судят о благополучии остальных населенных пунктов, сельских округов. Нередко  в нашей газете по вопросам саночистки, питьевого водоснабжения и движения транспорта выступает старожил Есика – экс-депутат районного маслихата, Почетный гражданин района, предприниматель, директор автостанции Руслан КАЛИЕВ. В этом номере мы вновь предоставляем ему слово. Вот что говорит Руслан Абдыбекович:

–   В главном город меняется к  лучшему, но, как говорится, ложка дегтя портит бочку меда. По-прежнему вокруг центрального моста устроены самовольные «автостанции», создающие транспортные заторы, аварийные ситуации, приводящие к ДТП. В Есике около 20 стихийных стоянок такси, причем большинство таксистов не платят налоги, не имеют разрешительных документов. На стоянке возле мечети водители ходят, извините, в туалет под мост, так как стационарных общественных туалетов или передвижных биотуалетов  в городе почти не имеется. Улица Фрунзе давно стала нелегальным рынком, с которого бытовые отходы выносят и сваливают обочинах на ул.Алматинской – главной транспортной   магистрали Есика. Возле магазинов, кафе в перегруженном центре города нет возможности устроить парковки – зачем тогда было давать разрешительные документы на строительство?

Пешеходами, автомобилистами не соблюдаются правила поведения, плюют, бросают мусор и окурки под ноги. Однако нет никакой пропаганды культуры поведения, не проводится  каких-то общественных акций, нет билбородов, плакатов, не ведется агитация за соблюдение санитарных норм. Где граждане, направленные на общественные работы, которые в первую очередь должны работать на саночистке, заниматься озеленением, благоустройством? Их труд оплачивается из бюджета, за счет налогоплательщиков,  но таких работников на улицах минимум…  

Не имеет предела незаконный частный извоз, которым нередко занимаются «бомбилы» из близлежащих округов. Нелегальные «извозчики»  не соблюдают  правила дорожного движения, останавливаются, где кто руку поднимет. От этого постоянные пробки, заторы, взаимные оскорбления и стычки.   Но, главное, они отнимают хлеб у порядочных предпринимателей, водителей маршрутных автобусов,  берущих патенты, платящих налоги. Налоги, за счет которых содержится здравоохранение, образование, инфраструктура, за них платят другие. Но ведь они и их дети тоже пользуются общественными благами! Иждивенческие настроения не находят отпора, потому нарушители небоятся наказания, они привыкли безнаказанно соблюдать только собственные интересы.  

Общественный транспорт убивается на корню – кто будет честно работать себе в убыток? Честных тружеников надо защищать, это в интересах и государства, и общества. Однако, скоро от общественного пассажирского транспорта  в Есике и районе останется лишь воспоминание. Может, где-то я резок, но, что называется, наболело.  Я понимаю, что город прежде всего страдает от объективных причин – много приезжих, большой транзит, пассажиро- и грузопоток. Руководству района и города нелегко справляться с таким хозяйством: на каждом углу не поставишь участкового или сотрудника акимата, налогового инспектора, общественного работника, коммунальщика. Но свести к минимуму  проявления бескультурья, стихийные автостоянки и парковки, нарушения налоговой дисциплины и правопорядка я думаю, можно, подключая к пропаганде культуры поведения уважаемых жителей города, проводя уличные рейды с участием активной молодежи, налоговиками и участковыми. И начинать надо уже сейчас.   

Published in Мақалалар
Copyright © 2014 Меншік иесі: ТОО "Еңбекшіқазақ" Есік қаласы, Алматы обласы № 4270-Г

 Выходные данные

Жарнама

для детей, достигших 12 лет