Күндер бойынша реттелген элементтер: Сейсенбі, 17 Наурыз 2020

1. Варианты течения первичного туберкулеза: лимфогенная форма, хроническое течение

Лимфогенная форма проявляется вовлечением в процесс специфического воспаления бронхиальных, бифуркационных, над- и подключичных, желчных лимфоузлов. При этом казеозно-измененные увеличенные лимфоузлы сдавливают просветы бронхов, что ведет к развитию ателектаза легких и пневмонии. Рост первичного аффекта - наиболее тяжелая форм прогрессирования первичного туберкулеза, при которой наступает казеозный некроз зоны периорокального воспаления, вокруг первичного аффекта образуются свежие участки экссудативного воспаления. Первичный очаг из ацитарного превращается в лобулярный, сегментарный, лобарный - возникает лобарная казеозная пневмония. Это самая тяжелая форм первичного туберкулеза. В иных случаях первичный очаг лобулярный или сегментарный казеозный пневмонии расплавляется, и на его месте образуется первичная легочная каверна. Смешанная форма наблюдается при ослаблении организма после инфекций, при авитаминозах, голодании и т. д. При этом находят крупный первичный аффект, козеозный бронхоаденит может осложняться расплавлением некротических масс и образованием свищей. Хроническое течение первичного туберкулеза возникает в тех случаях, когда при зажившем первичном аффекте воспалительный специфический процесс в лимфожелезистом компоненте первичного комплекса принимает медленно прогрессирующее течение с чередованием вспышек и затихания. При этом наступает сенсибилизация организма - повышается его чувствительность к различным неспецифическим воздействиям. Повышенная реактивность организма клинически выявляется кожными туберкулиновыми пробами и появлением в бронхах и костях порастецифических изменений (диффузная или узелковая пролиферация лимфоидных клеток, мотрофагов, гиперпластические процессы в кроветворной ткани, диспротеиноз, развитие амилоидоза). 2. Гематогенный туберкулез. Виды гематогенного туберкулеза Гематогенный туберкулез- объединяет род проявления заболевания, возникающего и развивающегося в организме человека через значительный срок после перенесенных первичных инфекций, и представляет собой послепервичный туберкулез. Гематогенный туберкулез возникает у больных, у которых первичная инфекция оставила изменения в виде очагов отсевов в различные органы. Выделяют три вида гематогенного туберкулеза: 1) генерализованный; 2) туберкулез с преимущественным поражением легких; 3) гематогенный туберкулез с преимущественными внелегочными поражениями. 3. Генерализованный гематогенный туберкулез

Генерализованный гематогенный туберкулез представляет наиболее тяжелую форму заболевания с равномерным высыпанием в органах туберкулезных бугорков и очагов. В одних случаях во всех органах формируются некротические отеки без пролиферативной или со слабовыраженной экссудативной реакцией (некротический вид генерализованного туберкулеза). Это острейший туберкулезный сепсис. В других случаях в органах появляются мелкие милиарные бугорки - это острый общий милиарный туберкулез. Она часто заканчивается менингитом. Иногда наблюдается острый общий крупноочаговый туберкулез, характеризующийся образованием в органах крупных (до 1 см) туберкулезных очагов. 4. Гематогенный туберкулез с преимущественным поражением легких Гематогенный туберкулез с преимущественным поражением легких характеризуется преобладанием в легких высыпаний, в то время как в других органах они единичные или отсутствуют. Наличие в легких множества мелких милиарных бугорков говорит о милиарном туберкулезе легких. Он может быть острым и хроническим. При остром легкие вздутые, пушистые; в них прощупываются мелкие бугорки, которые всегда более густо рассеяны в верхних сегментах, чем в нижних. При хроническом милиарном туберкулезе возможны рубцевание бугорков и развитие стойкой эмфиземы легких, в связи с чем усиливается нагрузка на сердце и наблюдается гипертрофия правого желудочка - легочное сердце. Также различают хронический крупноочаговый, или гематогенно-диссеминированный, туберкулез легких, для которого характерны преимущественно кортико-плевральная локализация очагов в

обоих легких и продуктивная тканевая реакция, развитие сетчатого пневмосклероза, эмфиземы и легочного сердца и наличие внелегочного туберкулезного очага. 5. Гематогенный туберкулез с преимущественными внелегочными поражениями

Гематогенный туберкулез с преимущественными внелегочными поражениями развивается из очагов-отсевов, занесенных гематогенным путем в периоде первичной инфекции в тот или иной орган. Чаще поражаются кости скелета (костно-суставной туберкулез) и мочеполовая система (туберкулез почек, половых органов), кожа и другие органы. Туберкулез костей и суставов чаще встречается у детей, развивается из очагов отсевов в костном мозге (туберкулезных остеомиелит). Излюбленной локализацией являются тела позвонков (туберкулезный спондилит), эпифизы костей тазобедренного (туберкулезный коксит) и коленных (туберкулезный гонит) суставов. Опасными в большей степени при туберкулезе костей являются образование секвестров, т. е. участков омертвения кости, разрушение ее, деформация суставов. Туберкулез почек чаще односторонний. Преимущественно проявляется у лиц в период полового созревания и у пожилых. Ранние очаги возникают в корковом слое, после - в сосочках пирамид; здесь начинается деструкция с образованием полостей. Вне каверн интерстиций почечной ткани инфильтрирован лимфоцитами, гистоцитами. При закрытии просвета мочеточника казеозными массами развивается пионефроз. Постепенно в воспалительный процесс вовлекаются мочевыводящие пути, мочевой пузырь, предстательная железа, придаток яичка, у женщин - слизистая оболочка матки, трубы, яичники (редко).

Патогенез и патологическая анатомия вторичного туберкулеза

Разделение двух последовательных периодов развития туберкулеза на первичный и вторичный отражает патоморфологическую и клиническую картину болезни.

Послепервичный (вторичный) туберкулез - это определение используется для туберкулеза, который возник в организме, имеющем первичные туберкулезные очаги, ранее излеченные. Возникновение и развитие вторичного туберкулеза может происходить двумя способами:

1) эндогенная суперинфекция (реактивация) остаточных послепервичных очагов (частично кальцинированных лимфатических узлов);

2) экзогенная суперинфекция (реинфекция) - повторное туберкулезное инфицирование. Вторичный туберкулез в 90% случаев является туберкулезом легких. При вторичном туберкулезе начальные признаки часто диагностируются с помощью флюорографии или рентгенографии, которые производятся при профилактическом обследовании у пациентов, не предъявляющих каких-либо жалоб. Эта тенденция - одно из косвенных доказательств, что пациент не ощущает болезни, поскольку туберкулез на начальных этапах развивается бессимптомно. В таких случаях при рентгенологическом обследовании туберкулезные проявления представляют собой фокусы среднего размера в легких или других органах. Однако в легких они встречаются чаще.

Распространение инфекции при прогрессировании вторичного туберкулеза, как правило, идет бронхогенным путем.

Наиболее важным признаком, определяющим, будет ли больной, особенно в старшем возрасте, иметь клинически выраженный туберкулез, является размягчение и разжижение творожистого некротического материала. В этот период происходит быстрое увеличение числа МБТ, которые в этой ситуации начинают размножаться внеклеточно.

 

Поражения медиастинальных лимфатических узлов обычно отсутствуют (хотя у африканцев, жителей Азии или ВИЧ-инфицированных узлы могут быть значительно увеличенными). Поражения в легких и лимфатических узлах часто уплотняются, процесс заканчивается формированием кальциноза;

б - постепенное распространение в легких туберкулезных повреждений, формирование казеоза;

в - казеоз (некроз). Жидкие творожистые массы выкашливаются, в результате на этом месте формируется полость. Диссеминация МБТ из полости приводит к распространению процесса в противоположное легкое с формированием в нем полости;

г - после одного-двух лет эффективного лечения (если пациент выживает) на месте специфических поражений развивается фиброз (рубцевание) полости, смещение средостения и трахеи в сторону наибольших повреждений.

Кальцинация начинает формироваться на самых ранних этапах образования туберкулезных очагов, расположенных в верхушках

легких. Вместе с тем полости могут сохраняться. Эта форма хронического туберкулеза является главным источником инфекции.

Разнообразие патоморфологических проявлений в легких явилось основой для классифицирования туберкулеза органов дыхания на формы: очаговый туберкулез;инфильтративный туберкулез; казеозная пневмония; туберкулема; кавернозный туберкулез; фиброзно-кавернозный туберкулез; цирротический туберкулез;туберкулезный плеврит;туберкулез бронхов, трахеи, верхних дыхательных путей; туберкулез органов дыхания; комбинированный с профессиональными пылевыми заболеваниями легких.

 

Ш.М. Мукаев, Врач фтизиатр ГКП на ПХБ ЦФАО

Published in Мақалалар
Сейсенбі, 17 Наурыз 2020 14:28

Ең пайдалы интернет сайттары

ҚР Президентінің көмекшісі — Президент Әкiмшiлiгi өтiнiштердi қарауды бақылау бөлiмiнiң меңгерушiсi Аида Балаева facebook парақшасында балалар мен ересектерге арналған ең пайдалы интернет сайттары мен мобильді қосымшалар жайлы мәліметпен бөлісті. 

Карантин уақытында әлеуметтік желілердегі коронавирус туралы тарап жатқан өтірік-шын мәліметті ғана арлы-берлі "ақтармай", пайдалы ақпаратпен сусындап, уақыттарыңызды тиімді өткізіңіздер. Төменде Аида Балабаева ұсынған сайттар тізбесін жариялаймыз.

iMektep.kz - Қазақстанның жетекші әдіскерлері мен мұғалімдері әзірлеген бастауыш мектеп бағдарламасының толық курсы. Әр сабақ интерактивті ойын тапсырмалары мен тестілермен бірге жүретін қысқа анимациялық фильмнен тұрады.

Bilimland.kz - электронды оқыту саласындағы әлемдік көшбасшылардың жетістіктеріне негізделген білім алаңы. Бұл - әлемдік әзірлеушілердің мұғалімдерге, студенттерге және ата-аналарға арналған заманауи білім беру мазмұнындағы ең үлкен жинақ.

Twig-bilim.kz - Қазақстанда да кәсіби деңгейде қолжетімді халықаралық онлайн сервис. Кешен химия, физика, биология, ғылым, математика және география пәндерінен мектеп бағдарламасының негізінде жасалған 1 500-ден астам қызықты қысқа метражды (шамамен 3 минут) фильмнен тұрады.

Zhastar.org - Оқушылардың өмірлік, әлеуметтік дағдылары мен психологиялық саулығын дамытуға арналған ата-аналарға, мұғалімдер мен балаларға арналған онлайн платформа. Сайтта мультимедиялық материалдар ата-аналар мен балаларға, психологтар мен оқытушыларға тиісті ұсыныстар бар.

Kitap.kz (Қазақстан ашық кітапханасы) - бұл 20 мыңнан астам шығарма жинағы бар қазақ әдебиетінің ең үлкен тегін онлайн кітапханасы.

Audiokitap.kz - бұл қазақ көркем әдебиетінің тегін 1 500-ден астам аудио кітабы мен 400 аудио ертегісі орналастырылған мобильдік қосымша. Ол iOS және Android үшін қолжетімді.

Openu.kz (Қазақстанның ашық университеті) - бұл алдыңғы қатарлы университеттер мен оқытушылардың онлайн курстарына кіруге мүмкіндік беретін онлайн білім беру платформасы. Мұнда гуманитарлық, инженерлік және бизнес мамандықтары бойынша 170-тен астам курс бар. Сайтта «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасы аясындағы кітаптар да қолжетімді.

Academia.kz - мұғалімдер мен ата-аналарға арналған білім беру алаңы. Оқытушылардың шығармашылық және ғылыми жұмыстарына арналған ғылыми тәжірибелер, оқу-әдістемелік материалдар мен педагогикалық әдебиеттердің үлкен жинағы.

Khanacademy.org - мектепте білім алуға арналған ақысыз платформа. Сайт жеке білім беру траекториясын құруға мүмкіндік береді.

Alison.com – 1 мыңнан астам тегін кәсіби курстар. Жобаның аудиториясы - 14 миллионнан астам қолданушы.

Openculture.com - білімге қол жетімділіктің жаһандық бастамасы. Платформада 1300 онлайн курс, 1 150 фильм, 700 аудио кітап, 800 электронды кітап, 300 тілдік курс және 150 бизнес курс бар.

Academicearth.org - АҚШ-тың жетекші университеттерінің курстарының агрегаторы. Сайт Корнелл, Колумбия, Гарвард, Дартмут, Принстон, Стэнфорд, Йель және басқа университеттердің курстарын тыңдауға мүмкіндік береді.

Google Arts Institute - бүкіл әлемнің өнер туындыларына қолжетімді онлайн платформа. Қазіргі уақытта платформа арқылы 32 әлем мұражайы мен көрмедегі, оның ішінде Метрополитен өнер мұражайы (Нью-Йорк), Уффизи (Флоренция) және Тейт қазіргі галереясы (Лондон) сияқты 32 мыңнан астам нысанның коллекциясын көруге болады.

MIT OpenCourseWare - инженерлік және IT мамандықтары бойынша MIT университетінің оқу материалдары.

TED-Ed - білім беру қажеттіліктері үшін және сұрақтармен, тесттермен ұйымдастырылған TED баяндамалары.

National Geographic Kids - бұл кішкентай балаларға арналған танымал National Geographic Kids мазмұны. Табиғат пен Жер ғаламшары туралы білуге ыңғайлы сайт.

Published in Мақалалар

Қазақстанда қазір экология және қоршаған ортаны қорғау мәселелері аса өзекті болып отыр. Осыған орай ел аумағында қабылданып жатқан шаралар да аз емес. Атап айтқанда, «Жасыл» экономиканы дамыту, қоршаған ортаны қорғау, энергияны үнемдеу, қоршаған ортаға ықпал ететін барлық теріс факторларды мейілінше шектеу т.б. секілді бағдарламалар іске асырылуда.  Бұл мәселені барынша көтеріп, ел назарын оған аударудың маңызы зор. Шын мәнінде, туған еліміздің экологиялық ахуалының жақсы болуы ең алдымен өзімізге керек екені анық. Ол үшін ең әуелі экологиялық санамызды дамытуымыз қажет.  Себебі, экологиялық ақпаратты игеру үшін экологиялық білім керек екені даусыз. Қазіргі таңда жаһандық жылыну үдерісі қоршаған ортаға орасан зор қауіп төндіріп келеді. Жаһандық жылыну және Қазақстан үшін жаңа экономикалық нақтылық туралы айтар болсақ, қазіргі әлемде экономикасы дәстүрлі аграрлық салаға бейімделіп, артта қалып қойған мемлекеттен бастап, ғылым мен техниканың барлық соңғы жетістіктерін жетік игерген қуатты индустриалды державаларға дейінгі даму деңгейі ала-құла мемлекеттер бар екендігі белгілі. Ал осы елдердің экономикасында едәуір алшақтық болғанымен олардың экологиялық мәселелері ортақ болып табылады. Өйткені, экология бүгінде жеке елдердің ғана емес жаһандық ауқымды мәселе.

Экологиялық дағдарыс кезінде табиғат пен қоғам арасындағы өзара қарым-қатынас шиеленісе түседі. Бұл кезде қоғамдағы өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастар биосферадағы тарихи қалыптасқан тепе-теңдіктің бұзылуына әсер етеді. Мұның өзі түптеп келгенде адамзат өміріне қауіп төндіре бастады. Экологиялық дағдарыс  – қайтымды процесс. Оны адамның белсенді түрде жүргізілген іс-әрекеттері арқылы біртіндеп жоюға болады. Мысалы, экологиялық таза энергия (жел, Күн, су) көздерін кеңінен пайдалану немесе пайдалы казбаларды әрі тиімді, әрі кешенді пайдалану және т.б. Тірі организмдердің сирек түрлерін қорғау жұмыстарын қатаң қадағалау, ормандарды қалпына келтіру, топырақ құнарлылығын арттыру және т.б. жұмыстар арқылы да экологиялық дағдарыстарды тоқтатуға болады.

Ал экологиялық дағдарысқа нақты көңіл бөлінбесе ол экологиялық апатқа айналуы мүмкін. Экологиялық апат — табиғат пен қоғам арасындағы қарым-қатынас әбден шиеленісіп кеткен жағдайда байқалады. Бұл кезде табиғатта қалыптасқан экологиялық тепе-теңдік мүлдем бұзылады, оны қайтадан қалпына келтіру мүмкін емес. Сондықтан да экологиялық апат қайтымсыз процесс болып саналады. Экологиялық апат көбіне адамның тікелей немесе жанама іс-әрекеттерінің нәтижесінен пайда болады. Бұл кезде кейбір өсімдіктер мен жануарлардың көптеген түрлері мүлде жойылады.

Адамдардың іс-әрекеттері-нен соңғы 300 жылда құстардың 140-қа жуық, ал сүтқоректілердің 106 түрі біржолата жойылып кеткен. Антропогендік факторлардың жануарлар дүниесіне әсер етуі жылдан-жылға айқын байқалуда.

Адамның жер бетіндегі табиғатқа әсер ету ауқым-дылығына байланысты адамзатты алаңдатып отырған экологиялық мәселелерді, негізінен, үш топқа бөледі.

Ғаламдық экологиялық мәселелер – мұндай мәселе-лерді бүкіл адамзат біріге отырып шешуі тиіс. Оған атмосфераның, гидросфераның және литосфераның ғаламдық деңгейде ластануын атауға болады. Әр түрлі отын түрлерін пайдалану кезінде жыл сайын атмосфераға орта есеппен 20 миллиард тоннадай көмір қышқыл газы бөлінеді. Бұл ауа құрамында көмірқышқыл газының жинақтала түсуіне тікелей әсер етеді. Бұл жағдайлар климаттың жаппай жылынуына ықпал етеді. Жер бетіне түскен күн сәулелерінің бәрі де жерді қыздырады да, инфрақызыл сәуле жылу түрінде кері ғарыш кеңістігіне таралады. Кері шағылысқан бұл сәулелерді көмірқышқыл газы, метан, фреондар және т.б. газдар өздеріне сіңіреді де, температура көтеріледі. Күннің кері шағылысқан жылуын сіңіретін газдарды парниктік газдар деп атайды. Парниктік газдардың атмосферада біртіндеп жинақталып, атмосферадағы жылу балансының өзреуін парниктік эффект деп атайды.

Аймақтық экологиялық мәселелер – жер бетіндегі ауқымды аймақтарды, яғни бірнеше мемлекеттердің аумағын қамтиды. Ондай экологиялық мәселелерді бірнеше мемлекет бірігіп шешуі тиіс. Мұндай экологиялық мәселелерге жыл құстарын және трансшекаралық су қорларын және т.б. табиғат байлықтарын қорғау жатады. Мысалы, бұған Каспий мен Арал теңізін, Байқоңыр ғарыш айлағын және т.б. мәселелер мысал бола алады.

ХХ ғасырдың басынан бері ауаның орташа температурасы 0,74°C-қа жылынса, соның үштен бірі 1980 жылдан кейінгі кезеңнің үлесіне тиеді. Температура өзгеріске ұшырауының негізгі бөлігін адамзат баласының іс-әрекет салдарынан туындаған парникті газ концентратының шамадан тыс артуы құрап отырғандығын әлем жұртшылығы мойындап та отыр. Ал 21 ғасыр ішіндегі температураның өсу мүмкіндігі эмиссияның ең төменгі мөлшерінде 1,1-2,9 градус, ал ең жоғары эмиссия кезінде 2,4-6,4 градус аралығында болуы мүмкін. Жаһан жылынуының нәтижесінде барынша ең жоғарғы температура белгіленеді, Жер шарының барлық өңірлерінде ыстық күндер саны артып аязды күндер саны қысқарады. Бұған қоса, құрлықтық аудандардың басым бөлігінде жылу толқыны жиі орын алып, температураның таралуы қысқарады. Халық-аралық энергетикалық агент-тіктің соңғы баяндамасында энергия тасымалдаушыларға сұраныстың төмендеуі қыстың жылы болып басталуымен байланысты екендігі айтылған. Жылынудың нәтижесінде 2016 жылы мұнайға деген сұраныс тәулігіне 95,8 миллион баррельден 95,7 миллион баррелге дейін төмендеді. Бұл үрдіс Жердегі климаттының жылына түсуіне байланысты күшейе түсіп, энергия тасымалдаушы елдердің экономикалық дамуына кері әсерін тигізетіндігі анық. Бірақ, жаһандық жылынуға қармастан-ақ мұнай, газ және көмірге деген сұраныстың күрт төмендеуі де орын алуы мүмкін. Өйткені, өнеркәсібі дамыған және аталған тауарлардың негізгі тұтынушысы саналатын елдердің басым бөлігі ұйымшылдықпен парникті газдар шығарындыларын төмендету үшін көп күш-жігер жұмсауда. Әлемнің 190-нан астам елі Киото хаттамасын ратификациялаған. Аталған халықаралық келісім 1997 жылы Киотода БҰҰ-ның климаттың өзгеруі туралы рамалық конвенциясына қосымша ретінде қабыланған еді. Құжат дамыған елдермен мен көшпелі экономикадағы елдерге парниктік газдар шығарындыларын қысқартуды немесе тұрақтандыруды міндеттейді. Айта кетерлігі, бұл елдерге әлемдегі жалпы шығарындылардың 63,7 пайызы тиесілі және осыған сәйкес бұл мемлекеттер көмірсутегі шикізатының негізгі тұтынушылары болып отыр.

Жаһандық жылынудан өзге, қоршаған ортаны қорғау және экология мәселелері бүгінгі таңда жер шарындағы әр елді алаңдатып отырған жайт. Соның ішінде Қазақстан да оған барынша алаңдаушылық танытуда. Қазіргі кезде бұл тұрғыда атқарылып жатқан жұмыстардың бір парасы ретінде ел экологиясын жақсартуға бағытталған заңдар қабылданған. Атап айтқанда, Қазақстанда қоршаған ортаны қорғау жағдайы бойынша жыл сайынғы ұлттық баяндама шығарылады. Оның мақсаты ұлттық экологиялық заңнаманы Орхус конвенциясына сәйкес келтіру болмақ. Қоршаған ортаға қатысты мәселелер бойынша шешімдерді қабылдау процесіне және әділсотқа қол жетімділікті іске асыру туралы конвенцияның (Орхус конвенциясы) негізгі функциялары қоршаған орта саласындағы мәліметтердің ақпараттық қорын қалыптастыру болып табылады. Бұдан бөлек, ақпараттарды қолдану мен жеке және заңды тұлғалардың сұрауы бойынша экологиялық ақпарат ұсыну қамтамасыз етіледі. Заң жобасына сәйкес парниктік газ шығарындыларына квота белгілеу, беру және өзгерту мәселелері бойынша Экологиялық кодекске өзгерістер енгізу күтіледі.

Әлем қарыштап дамыған сайын, «жасыл экономика» және «жасыл экология» тәрізді таза экология бастаулары көптеп жүзеге асырылуда. Еліміз де бұл үдерістен тысқары қалып жатқан жоқ.Елімізде жаңғыртылатын энергия көздерін пайдалану да жанданып келеді. Жасыл технология бойынша қазақстандықтар арасында жаңғыртылатын қуат көздері танымал бола бастады.

Халықтың саулығы эколо-гиялық мәселемен тікелей байланысты болғандықтан, оны ескеру аса маңызды. Десек те, жас ұрпақтың бойында туған табиғатқа деген сүйіспеншілік сезімін оятатын шараларға тарта түсу қажет. Сонымен қоса, ауаны зиянды шығарындыларымен ластайтын өндіріс ошақтарының жауапкершілігін арттыруда да жұмыстар атқарылуы аса маңызды. Ал табиғаты – кемел, өзен-көлдері – көркем, паң таулары – кербез еліміздің өсімдіктері мен жан-жануарлар дүниесін қорғау ісі бұдан әрі де жетілдіріліп, жалғасын таба беруі тиіс.

Н.ТІЛЕУҚАБЫЛ

Published in Мақалалар
Сейсенбі, 17 Наурыз 2020 09:43

Әжелер алғысқа бөленді

Жақында аудандық мәдениет үйі ұжымының ұйымдастыруымен «Алтын адам» әжелер ансамбль мүшелерін 1 наурыз алғыс айту күніне және 8 наурыз халықаралық әйелдер мерекесіне орай салтанатты түрде құттықтау рәсімі болып өтті.

Аналар құрметіне эстрада жұлдызы Нұртас Қайратұлы Ғафу Қайырбековтың сөзіне жазылған әр жүрекке ыстық «Ана туралы жыр» әнін шырқап қуаныш сыйласа, мәдениет үйінің ұжымы басшысы Бауыржан Шаяхметов бастап алғыстарын және лебіздерін арнап ансамбль мүшелеріне алғыс хаттар мен гүл шоқтарын табыс етті. Кәсіби ән шырқап, ұлтымыздың ұмыт қалған алты ауызын жандандырып жүрген ансамбль 12 адамнан құралған. Ғажабы, әжелер аудан және облыс көлемінде ұйымдастырылатын концерттерде ән шырқап, ақысыз-пұлсыз ерікті түрде өз қолдарымен көйлектер тігіп, көркемдік жетекшілері кәсіби музыкант Нұржамал Ержанқызының нұсқауымен бүгінгі таңда қандай да бір той мен жиынның ажарын ашатын кәсіби ансамбльге айналған. Құрамы өнер мен өнегеден құр алақан емес жандар. Кеңестік кезеңде құрылып, құрамы өзгеріп отырса да болмысы қалыпты «Алтын адам» ансамбліне биыл 26 жыл толған. Қашаннан үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсеткен елміз. Ендеше ансамбль мүшелерінің жасын және ерікті түрде ұлт өнерін ұлықтап жүрген еңбектерін ескере айтарымыз, ауданда өткізілетін концерттерде ансамбль мүшелеріне кезек соңынан тиетіні қынжылтады. Әжелер әр концерттің алдында, көштің басында, төрдің төбесінде жүретін жандар. Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламасы және биылғы еріктілер жылы аясында ансамбль мүшелеріне «Халық ансамблі» атағы берілсе деген тілегіміз де жоқ емес. Түрлі байқауларда топ жарып жүрген ансамбль мүшелеріне біз де редакция атынан шығармашылық табыс тілейміз.

Әділет САРЫБАЙ

Published in Мақалалар
Сейсенбі, 17 Наурыз 2020 09:41

Зейнеткерлерді құттықтады

Жылдағы дәстүр бойынша аудандық пошта торабы халықаралық әйелдер күніне орай мекемеге келген қыз-келіншектерді, ақ жаулықты аналарды құттықтап, гүл шоқтарын ұсынды.

Ертемен жиылған пошта қызметкерлері алдымен нәзік жанды әріптестерін мерекемен құттықтап, сый-сияпаттарын табыстады. Жұмыс уақыты басталысымен, зейнетақысын алуға келген зейнеткерлердің легінде шек болмады. Тұтынушыларына құттықтау сөзін арнаған мекеме басшысы Диас Қосыбаев:

– Гүл жайнаған көктем мерекесімен қатар келген арулар, аналар мерекесімен шын жүректен құттықтаймыз! Сіздерге барлық жақсылықты тілей отырып, әрқашан көңілдеріңіз көтеріңкі болсын демекпін. Бүгінгі жасалып жатқан еңбектің барлығы өздеріңіз үшін. Біз тұтынушыларға қолайлы жағдайдың бәрін жасаймыз – деген Диас Қосыбаев бастаған пошта қызметкерлері барлық аналарға, қыз-келіншектерге гүл шоқтарын табыстап, ақ тілектерін білдірді.

С.НҰРАДИН

Published in Мақалалар

В своем Послании Президент РК Касым-Жомарт Токаев подчеркивает: «…Мы имеем значительный потенциал для производства органической и экологически чистой продукции, востребованной не только в стране, но и за рубежом».

Задачами государственной программы «Агробизнес-2020» является  обеспечение производства востребованной на рынках конкурентоспособной продукции АПК, повышение эффективности животноводства на 58% и растениеводства на 40%; развитие сельхозкооперации и создания действенной системы переработки; реализация экспортной политики и продвижение казахстанского бренда органической сельхозпродукции; вовлечение в оборот более 600 тыс. га орошаемых земель; совершенствование государственного регулирования АПК. Все вышеназванное впрямую относится к Енбекшиказахскому району, сельхозпроизводство которого составляет шестую-седьмую часть сельхозпроизводства Алматинской области. Район лидирует по выращиванию зерновых, овощных  и  плодовых культур, ягодам и винограду, в числе первых по производству мяса, молока, по численности крупного рогатого скота и птицы.

В соответствии с целями, поставленными в программе «Агробизнес-2020» под руководством акима района Бинали ЫСКАКА разработана «Концепция региональной программы развития АПК».  Всего по Региональной программе определены 11 основных направлений, которые  нацелены на развитие первичного сельхозпроизводства и агроперерабатывающего комплекса.

Валовая продукция сельского хозяйства района  в денежном выражении преодолела «порог» 100 млрд тенге, этот показатель в два раза выше ВВП 2013 года. К 2022 году намечен  рост валовой продукции  АПК  не менее 122,7 млрд.тенге.

В русле программ «Агробизнес-2020», «Дорожная карта бизнеса-2020», в соответствии с «Программой развития Енбекшиказахского района на 2016-2020 годы» приоритетом АПК служат диверсификация производства сельхозпродукции и внедрение инновационно-инвестиционных проектов. Перед инфраструктурными инвесторами в сфере агропереработки и агротехнологий растениеводства поставлены цели  выращивания и переработки масличных и кормовых культур, зерновой кукурузы, сои, производства высококачественных семян, инновационного садоводства.

В отрасли животноводства путем оказания государственной поддержки стимулированы производство и потребление комбикормов, принимаются меры по повышению эффективности пастбищ,  разведению племенного  скота. Также идет реализация пилотного проекта по развитию кооперативного движения. Инфраструктурный инвестор «Фонд финансовой поддержки сельского хозяйства» по   программам «Береке», «Ырыс», «Ынтымак» финансировал  приобретение кооперативами модульных молокоприемных и убойных пунктов,  оборудования для овощехранилищ. 

Приоритеты  развития: переход на международные стандарты качества, расширения экспорта отечественной продукции; увеличение доли переработки; освоение потенциала производственной и перерабатывающей отраслей АПК; применение широкого спектра инструментов государственной поддержки; привлечение инвестиций; применение современных агротехнологий; развитие системы заготовки, хранения и сбыта; увеличение посевных площадей кукурузы; расширение сети тепличных хозяйств; приобретение племенных быков-производителей в рамках программы «Сыбаға», приобретение лошадей в рамках программы «Құлан»; строительство семейных ферм, типовых молочно-товарных ферм по программе «Ырыс»; реализация инвестиционных проектов  развития «продовольственного пояса» города Алматы.

Сформированный  в Енбекшиказахском районе научно-производственный кластер выполняет  задачи программы по импортозамещению и внедрению инновационных агротехнологий, выводит нашу продукцию на международный рынок.

 Семеноводством занимается ЧАФ «Тургень» в Тургенском округе, здесь испытываются   сорта озимой и яровой пшеницы,  ячменя, сои и сафлора. В Байдибекбийском округе ТОО «ЭкоАгропродукт» выращивает элитные сорта винограда. Плодовые питомники имеют КХ “Айдарбаев”, КХ “Жарык”, КХ “Суздалев”, ТОО “Сады Жетысу Трейд”. ГКП «Есикский дендрологический парк» выращивает 200 видов саженцев плодовых и декоративных культур.    Благодаря  селекционной и сортоиспытательной работе  КазНАУ,  и  ТОО «Будан» кукурузу на зерно выращивают во всех климатических зонах Казахстана.  КазНАУ, сербским НИИ «Земун поле» и ТОО «Будан» совместно разрабатывается комплексная агротехника интенсивного возделывания кукурузы и сои, дифференциальное применение удобрений и ресурсосберегающих технологий, выведение сортов кукурузы и сои с высоким генетическим потенциалом. 

С 2016 года в районе начался  рост промышленного садоводства:  ТОО «Alma Green Fieldes» в Каратурыкском сельском округе сельском округе;  ТОО «Apple World» в Тургенском сельском округе; крестьянское хозяйство «AгроНова» в Болекском сельском округе было заложено 305 га интенсивных садов.

В 2017 году интенсивные сады высадили ТОО «Степной холм», ТОО «Apple World»,  ТОО «Биотерра», КХ «Агросад»,  ИП «Мелис».    ТОО «Интеграция – Тургень» в партнерстве с итальянской компанией Besana International и международным фондом «Интеграция» заложило в Тургенском округе ореховый сад. Основные инвестиции сельхозпроизводителями вкладываются в яблоневые сады, которые в 2019 году занимали уже  10268 га (в 2012 году  было всего 3271 га), построено три плодохранилища на 4600 тонн, запущено три линии переработки яблок. В 2016-2018 годах в посадку интенсивных садов хозяйствами было вложено 13 млрд тенге инвестиций.

В 2019 году в Каратурукском округе ТОО «Alma Mater Fieldes» проинвестировано 2,9 млрд тенге на закладку 118 га интенсивного сада  и строительство фруктохранилища на 3600 тонн;    ТОО «Биовитамин»  вложил  504,7 млн тенге в закладку 40 га интенсивного сада. В Тургенском округе ТОО «Адал Алма» инвестировало 329 млн тенге в интенсивный сад на 40 га.

К 2020 году плантации винограда и плодово-ягодных культур в районе составляют 9868 гектаров, в том числе интенсивные яблоневые сады – 1550 га. К примеру, в 2016 году площадь садов была   7,5 тыс. га.  В текущем году также идет рост новых садов на 710,2 га, из которых 188 высажены по интенсивным технологиям. До 2027 года садами будет занято 11468 га площадей, в том числе  интенсивными садами с урожайностью 350-400 центнеров на гектар  –  2500-3000 га.  Всего рост продукции садоводства вырастет до 300 тысяч тонн, в семь раз выше нынешнего объема.

Перспективное направление – тепличные комплексы. Они занимают площадь 21,4 гектара, из них 17 крупных и 143 фермерских. В 2017 году ТОО «Степной холм» в Балтабайском округе ввело в эксплуатацию тепличный комплекс 10 тыс. кв.м. мощностью 1400 тонн продукции.  В 2020 году в строй войдут теплицы ТОО «Жами агро» площадью 15 га в Рахатском округе (5,6 млрд тенге инвестиций) и АО «АгроМасак» площадью 2 га в Масакском округе (750 млн тенге инвестиций). К 2027 году тепличные хозяйства  составят 100 гектаров. В данное время в 19 КХ имеется 109 теплиц на 21,4 га. Построенны 21 плодохранилище на 38570 тонн.

Пришли крупные инвесторы в животноводство. Приоритетными направлениями  являются создание откормплощадок, производство молока, мяса на экспорт. В 2017 году  запущен мясокомбинат в с.Шелек.  Началсь реализация инвестпроекта по производству мяса в Кырбалтабайском округе ТОО «БестМит» совместно с ТОО «КазМясо» по созданию  откромкомплекса КРС абердино-ангусской породы, цехов по забою скота и переработке мясной продукции на экспорт. В 2019 году открыты две МТФ: в КХ «Марал» в Кырбалтабайском округе на 50 голов и  СПК «Спатай групп» в Ассинском округе на 80 голов, а также откормплощадка на 1000 голов КРС  ТОО «БестМит» в Кырбалтабайском округе. Племрепродуктор стоимостью 1,6 млрд тенге  на 982 головы КРС породы ангус-абердин построило ТОО «Lake Farm» в с.Акши. В Саймасайском округе КХ «Айдарбаев» на сумму 1,2 млрд тенге ввело МТФ на 250 дойных коров и 300 голов молодняка.  ТОО «Жетысу соя» вложило 556 млн тенге в строительство завода по переработке сои в Кырбалтабайском округе, это дополнительный стимул для и выращивания кормов, и для животноводства.

По госпрограмме разведения племенного скота «Сыбаға» в 2019 году через Фонд финансовой поддержки сельского хозяйства и Аграрную кредитную корпорацию  11 хозяйствами района закуплено 1330 голов КРС.  Импорт мясо-молочного  племенного поголовья  КРС: шестью хозяйствами завезено из-за рубежа  1290 высокопродуктивных  телок и бычков.

На 2020 год в растениеводстве запланирована реализация инвестпроектов: ТОО «Frosco» в с.Акши по строительству завода  шоковой заморозки плодов и ягод, стоимость проекта 2 млрд тенге. Объем продукции составит до 10 тысяч тонн в год, в том числе 6 тыс. тонн будет отправляться на экспорт.

В с.Балтабай ТОО «Степной холм» заложит 100 га интенсивных садов, введет в строй два инновационных фруктохранилища на 4200 тонн, где плоды будут оставаться свежими в течение двух лет. 

ТОО «Жетысу соя» в Кырбалтабайском округе введет в эксплуатацию завод по переработке сои мощностью 25 тысяч тонн в год;   ТОО «Феникс фрутс» в Асинском округе завод по переработке и хранению фруктов мощностью 7900 тонн (стоимость проекта 29 млрд тенге).

В животноводстве  реализуются крупные проекты: завод ТОО «Ақтай сауда» в Шелекском округе  по переработке мяса мощностью 30 тонн в месяц (стоимость проекта 550 млн тенге), Птицеводством сейчас занимаются две крупных компании «Аллель агро» и «Нұрлы құс». В 2019-2020 годах идет реализация запуска птицефабрик фабрика ТОО «Нұрлы құс» в Масакском округе по переработке кур  мощностью 3800 тонн в год (стоимость проекта 1 млрд 800 млн тенге); ТОО «Ассорти Ранчо» мощностью 450 тонн птичьего мяса  в Саймасайском округе, ТОО «Байсерке агро» мощностью 560 тонн птичьего мяса и 3,5 млн яиц в год в Кырбалтабайском округе.

В основе всего АПК лежит орошаемое земледелие. Сейчас его площадь занимает 85 тысяч гектаров. По программам усовершенствования ирригационных и дренажных систем будет улучшена водообеспеченность Балтабайского и Каратурукского массивов. К 2027 году планируется обводнить до 50  тыс.га, что приведет к увеличению кормовой базы и развитию следующих направлений: разведение КРС и овец, строительство мясоперерабатывающих заводов, молочных ферм  и молокоперерабатывающих заводов, производство  продукции  рыбоводческих хозяйств,  теплиц.

 

И.ТУРАНИН

Published in Мақалалар
Сейсенбі, 17 Наурыз 2020 08:50

ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР

АТАУЛЫ КҮНДЕР

Дүниежүзілік әлеуметтік жұмыс күні

Әлеуметтік әділеттілік, адам құқықтары және әлеуметтік даму үшін күресетін Халықаралық әлеуметтік жұмысшылар федерациясының бастамасымен жыл сайын наурыздың үшінші сейсенбісінде аталып өтеді.

Әлеуметтік жұмыстың негізгі міндеті - көмекке және қолдауға мұқтаж әлеуметтік топ өкілдерінің (балалар, мүгедектер, зейнеткерлер, аз қамтылған адамдар, әйелдер және т.б.) лайықты өмір сүру деңгейі мен сапасын қамтамасыз ету. Ал әлеуметтік жұмыстың маңызды нәтижесі – тек жекелеген адамдардың ғана емес, тұтас отбасы мен жалпы қоғамның әл- ауқатын жақсарту.

ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР

1990 жылы Алматыда Қазақстан кәрістерінің құрылтайы өтті. Онда республикалық кәріс мәдениеті орталықтарының қауымдастығы құрылды.

1994 жылы Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі Бұрынғы Югославия Республикасы Македонияның тәуелсіздігін мойындау туралы нота жіберді.

1995 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы құрылды.

1995 жылы журналистика саласының «Алтын жұлдыз» Жалпыұлттық сыйлығы тағайындалды. 2001 жылдан бастап «Алтын Жұлдыз» Қазақстан Журналистика академиясының ресми сыйлығы. Сыйлық - шығармашылық табыстарды және қазақстандық бұқаралық ақпарат құралдарының бәсекеге түсе алатындығын кәсіби және қоғамдық танудың жоғары белгісі. Қазіргі таңда Қазақстан журналистикасының дамуына өз үлестерін қосқан 100-ден астам тұлға осы сыйлықпен марапатталған.

2000 жылы экономикалық, саяси және мәдени салаларда Аустрия мен Қазақстанның арасындағы достық байланыстарын нығайтуға қосқан сүбелі үлесі үшін Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев «Аустрия Республикасының алдындағы зор еңбегі үшін Үлкен Құрмет жұлдызы» орденімен марапатталды.

Аталмыш құрмет белгісі — Аустрияның 1952 жылғы 2 сәуірде бекітілген мемлекеттік наградасы. Оны Ұлттық жиналыс қабылдаған заңдарға негізделе Аустрия Федералды Президенті табыстайды.

2005 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен, ҚР Үкіметінің қаулысымен бекітілген «2005-2007 жылдарға арналған Қазақстан Республикасында ғарыш қызметін дамыту» мемлекеттік бағдарламасына сәйкес «Қазғарыш» Ұлттық компаниясы» АҚ құрылды.

2012 жылы «Мэрлер бейбітшілік үшін» халықаралық ұйымына кіретін Қазақстанның үш қаласына (Қарағанды, Өскемен және Семей) республиканың тағы тоғыз қаласы қосылды, оның ішінде Шығыс Қазақстанның сегіз қаласы бар.

«Мэрлер бейбітшілік үшін» халықаралық ұйымының «Болашақ-2020» компаниясы директорлар кеңесінің төрағасы Люк Деане қазақстандық Павлодар, Курчатов, Риддер, Зырян, Шемонаиха, Зайсан, Шар, Аягөз, Серебрянск қалаларының әкімдеріне «Мэрлер бейбітшілік үшін» халықаралық ұйымы мүшелерінің сертификаттарын табыс етті. Шығыс Қазақстан облысының әкімдіктері мен «Мэрлер бейбітшілік үшін» халықаралық хатшылығы бірлескен іс-қимыл жоспарына қол қойды.

2013 жылы Семей қаласының шеберлері Түркістанда Ахмет Ясауидің кесенесінде орнатылған қола Тайқазанның көшірмесін жасады. Оның диаметрі - 2,45 м, салмағы - 2 тонна.

2014 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2014 жылғы 17 наурызда номиналы 100 теңгелік, «рroоf» сапалы «Бразилиядағы FIFA 2014 футболдан әлем чемпионаты» ескерткіш күміс монетасын айналысқа шығарды.

2017 жылы Астанада «Тұмар» ұлттық телевизиялық алғашқы сыйлығының жеңімпаздарын марапаттау рәсімі өтті. Ұйымдастырушылар – «Қазмедиа» орталығы және Қазақстан Республикасының Ақпарат және коммуникациялар министрлігі. Мақсаты - ең сапалы және өзекті телевизиялық өнімді анықтап, талантты кәсіпқойларды қолдау, сондай-ақ сапалы қазақстандық телевизияны дамыту.

2018 жылы Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы кеңесі Қазақстанның Болат комитетіне кіру туралы өтінішін мақұлдады.

2019 жылы Қазақстандық актриса Самал Еслямова Гонконгта өткен Азия киноакадемиясында (Asian Film Awards Academy) «Айка» картинасындағы басты рөлі үшін «Азияның үздік актрисасы» сыйлығына ие болды.

2018 жылдың мамыр айында Самал Еслямова қазақстандық кинематография тарихында тұңғыш рет 71 Канн кинофестивалінде үздік актриса деп танылған болатын.

Дереккөз: inform.kz

Published in Санаты жоқ
Copyright © 2014 Меншік иесі: ТОО "Еңбекшіқазақ" Есік қаласы, Алматы обласы № 4270-Г

 Выходные данные

Жарнама

для детей, достигших 12 лет